1 Delhi Türk Sultanlığı: Kutbîler, Balabanlar ve Halacîler Hakan BOZDEMİR * Özet Hindistan, Türk tarihi açısından önem arz eden ancak tarihi anlamda yeteri kadar üzerinde durulmayan bir bölgedir. Bu bölgede kurulmuş olan Delhi Türk Sultanlığı hakkındaki bilgilerimiz; Selçuklular, Osmanlılar ve sair Türk devlet, beylik ve topluluklarına nispeten daha kısıtlıdır. Delhi Sultanlığı, 1206 yılında bir Türk komutanı olan Kutbeddin Aybeg tarafından, Hindistan’da bulunan Delhi merkez olmak üzere bağımsız bir devlet haline getirilmiş, 1526 yılında Babür’ün buraya gelmesine kadar da farklı hanedanlıklar altında bağımsızlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu hanedanlıklar; Kutbîler (1206–1266), Balabanlar (1266-1290), Halacîler (1290–1321), Tuğluklar (1321–1413), Seyyidler (1414–1451) ve Lûdîler (1451–1526) olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda Kutbîleri, Balabanları ve Halacîleri ele alacağız. Anahtar Kelimeler: Delhi Türk Sultanlığı, Kutbîler, Balabanlar, Halacîler, Hindistan. Giriş Gazneliler, Hindistan üzerinde sık sık hâkimiyet mücadelesi vermişlerdir. 1099 yılında ölen Gazneli Sultanı İbrahim, Hindistan üzerine seferler düzenlemiş, birçok kale ile beraber Gur bölgesini 1 de hâkimiyeti altına almıştır. 40 yıllık saltanatından sonra yerine geçen oğlu III. Mesud da babası gibi Hindistan üzerine seferler yapmak suretiyle saltanat süresini meşgul etmiştir. III. Mesud’un ölümünden sonra Gazneliler’de onun oğulları arasında saltanat mücadeleleri baş göstermeye başlamıştır. 2 Bu mücadelelerden Behram Şah galip çıkmayı başarmıştır. Tahta sahip olabilmek için 1097- 1118 yılları arasında Selçuklular’ın Horosan meliki olan ve daha sonraki süreçte Büyük Selçuklu sultanı olacak olan Sancar’dan yardım almıştır. 3 Behram Şah, bu destek karşılığında Sancar’a vergi ödemeyi kabul etmişti ancak anlaşması doğrultusunda adım atmayınca 1135 yılında sultan konumunda bulunan Sancar, ordusu ile beraber Gazne şehrine gelmiş, bunun * Kastamonu Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Lisans Öğrencisi, hakanbdemir@gmail.com . 1 Gurlular, 1000-1215 yılları arasında Horosan, Afganistan ve Kuzey Hindistan dolaylarında hüküm sürmüş bir hanedanlık olarak karşımıza çıkmaktadır. Bkz: Iqtidar Husain Siddiqui, ‘’Gurlular’’, DİA, C.14, Y.1996, ss.207- 211. 2 Erdoğan Merçil, Gazneliler Devleti Tarihi, TTK, 1989, s.81. 3 Merçil, Gazneliler Devleti Tarihi, s.87.