Copyright: © 2018 CSIC. Este es un artículo de acceso abierto distribuido bajo los términos de la licencia de uso
y distribución “Creative Commons Reconocimiento 4.0 Internacional” (CC BY 4.0).
Cifras e imágenes: una aproximación cuantitativa
a los petroglifos gallegos
Figures and images: a quantitative approach to the petroglyphs of Galicia
Carlos Rodríguez Rellán
a
, Alia Vázquez Martínez
a
y Ramón Fábregas Valcarce
a
TRABAJOS DE PREHISTORIA
75, N.º 1, enero-junio 2018, pp. 109-127, ISSN: 0082-5638
https://doi.org/10.3989/tp.2018.12206
RESUMEN
Con el objetivo de ofrecer una primera aproximación a
cuestiones tan fundamentales como el número de estaciones
que conforman el fenómeno rupestre gallego, su composición
temática o su distribución geográfica, hemos llevado a cabo
un vaciado del Preinventario del Servizo de Arqueoloxía de
la Dirección Xeral do Patrimonio Cultural de la Xunta de
Galicia. La base de datos obtenida ha sido analizada poste-
riormente por medio de sistemas de información geográfica
y software estadístico. En la actualidad, se conocen un total
de 3.374 estaciones rupestres distribuidas de modo des-
igual a lo largo del territorio gallego. Su análisis evidencia
el dominio absoluto de las figuras geométricas frente a las
naturalistas, pero también la existencia de una considerable
heterogeneidad que se manifiesta no sólo en la densidad de
petroglifos, sino también en la frecuencia relativa de motivos,
en su tendencia a comparecer o no de modo conjunto en los
mismos paneles o en la propia implantación de las rocas
grabadas en el paisaje.
ABSTRACT
With the aim of offering a first approach to issues of such
importance as the number of sites that make up the Gali-
cian rock art, their iconographic variability or geographical
distribution, we have analysed the official archaeological in-
ventory of the Galician autonomous government (Servizo de
Arqueoloxía da la Dirección Xeral do Patrimonio Cultural de
la Xunta de Galicia). The database obtained was subsequent-
ly analyzed by using Geographic Information System and
statistical software. The results show how, nowadays, there
is a total of 3,374 known petroglyphs unevenly distributed
across the Galician territory. Our analysis shows an absolute
predominance of geometric motifs over the naturalists, but
it also hints at the existence of a remarkable heterogeneity,
which becomes patent not only in the density of petroglyphs,
but also in the relative frequency of motifs and their tendency
to appear or not together on the same panels or with respect
to the location of rock art sites on the landscape.
Palabras clave: Estadística espacial; SIG; Arte rupestre; Pre-
historia reciente; Noroeste de la Península Ibérica.
Key words: Spatial statistics; GIS; Rock art; Late Prehis-
tory; Iberian Northwest.
1. INTRODUCCIÓN
Hace ya más de cien años que vieron la luz las
primeras aproximaciones, más o menos sistemáticas,
al estudio de los grabados rupestres al aire libre de
Galicia. Desde entonces, estas manifestaciones se han
transformado en un elemento idiosincrático de la ar-
queología y la cultura gallega, dando lugar a una consi-
derable cantidad de publicaciones producidas tanto por
aficionados y arqueólogos locales como por señalados
especialistas extranjeros, caso de H. Obermaier (1925),
E. MacWhite (1951), E. Anati (1968) o R. Bradley,
cuyo impacto se ha extendido —en ocasiones— más
allá de las fronteras de esta comunidad (p. ej. Bradley
1997).
En ese marco, resulta sorprendente que —con una
tradición investigadora secular y bien asentada— el
estado de la catalogación del fenómeno rupestre toda-
vía presente claras deficiencias, que contrastan con los
a
Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste Ibérico-Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio da USC (GEPN-AAT). Dpto. de Historia, Facultade
de Xeografía e Historia. Universidade de Santiago de Compostela. Praza da Universidade 1. 15782 Santiago de Compostela.
Correo e.: carlos.rellan@usc.es https://orcid.org/0000-0001-5884-6592; alia.vazquez.mtnez@gmail.com https://orcid.org/0000-0003-1571-2759; ramon.
fabregas@usc.es https://orcid.org/0000-0002-7940-6884
Recibido: 4-XII-2016; aceptado: 20-V-2017.