89 Społeczeństwo i Polityka Nr 4 (53)/2017 Wstęp W badaniach społecznych opisujących organizowanie od dawna występuje po- lemika oraz róĪne kontrowersje wokół najwaĪniejszych pojęć teoretycznych, ich denicji oraz znaczenia. Analizy wykorzystujące pojęcie metafor mogą być uĪy- tecznym podejĞciem do badania podstawowych koncepcji oraz perspektyw w pro- blematyce nauk o zarządzaniu. Metafory mogą pomóc zidentykować Īne nurty i prądy teoretyczne w strukturyzowanych i nadających znaczenie perspektywom badawczym. Nadrzędnym celem poniĪszego tekstu jest upowszechnienie wiedzy na temat metafor w organizacji oraz wypełnienie luki w literaturze polskiej w za- stosowaniu rewizji i przeglądu współczesnych badań wykorzystujących metafory w dyscyplinie zarządzania i organizacji. W tym zamyĞle postawione zostały pyta- nia badawcze: jaka metafora jest dominująca współczeĞnie w naukach o organiza- cji? Jakie publikacje są najbardziej wpływowe w tej dziedzinie? Jaki nurt wykorzy- stujący metafory w zarządzaniu i badaniach nad organizacjami jest współczeĞnie wiodący? Dane empiryczne pochodzące z wyselekcjonowanych artykułów z listy JCR zostały poddane analizie, wykorzystując metodę jakoĞciową. Na tej podstawie odkryto przestrzenie w badaniach dyscypliny nauk społecznych, które są obecnie sztandarowe, oraz najbardziej wpływowe publikacje w dziedzinie dotyczącej me- tafor w organizacji. Interesującym podejĞciem w analizach metafor jest propozycja opisująca zna- czenie metafory w jej szerszym uĪyciu, zachowując swoją lokalizację w teorii inte- rakcyjnej metafor M. Blacka 1 . Autor postuluje wykorzystanie metafory nie tylko przy uĪyciu pojedynczych wyrazów, ale takĪe całych zdań. Pierwsze zdanie moĪe na przykład opisywać obiekt (cel), drugie stanowić pryzmat lub dyskurs w opisie 1 M. Black, More about metaphor, w: Metaphor and Thought, red. A. Ortony, Cambridge 1993, s. 24. Grzegorz Olczyk Metafora jako narzędzie heurystyczne w zarządzaniu i organizowaniu