Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi Haziran 2016 Cilt: 7 Sayı:2 Die Elektronische Zeitschrift für politikwissenschaftliche Studien Juni 2016 Vol:7 Num:2 Electronic Journal of Political Science Studies June 2016 Vol:7 No:2 Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi Haziran 2016 Cilt: 7 Sayı:2 Türk Siyasetinde Yeni Bir Slogan: Ortanın Solu Erkan DAĞLI Özet Ortanın solu kavramı, CHP‟nin ideolojik tarihinde önemli bir dönemi ve kırılmayı ifade etmektedir. Bu kavramsallaĢtırma sadece CHP için değil Türk siyasal hayatı için de değerli bir dönemi ve anlayıĢı temsil etmektedir. Ortanın solu yaklaĢımı ile birlikte Türk sosyal demokrasisinin temelleri atılmıĢtır. Bu yeni söylem, zaman dilimi olarak esas itibariyle 1960‟lı ve 1970‟li yıllara tekabül etmesine rağmen etkisi günümüze kadar sürmüĢtür. Ancak burada Türkiye‟de sosyal demokrasi geleneğinin, Batı Avrupa ülkelerine kıyasla görece yeni olduğu vurgulanmalıdır. Bu konuda ülkemizde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kendisini 1960‟ların ortalarından itibaren “ortanın solu,” 1970‟lerde “demokratik sol,” 1980 sonrasında ve 1990‟lı yıllarda “yeni sol” ve 2010‟dan beri “yeni CHP” söylemiyle sosyal demokrat parti olarak tanımlamaktadır. Ortanın solu kavramı 1970‟li yılların baĢından itibaren terk edilmeye baĢlanmıĢtır. Ecevit tarafından bu kavram yerine “demokratik sol” deyimi kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Cumhuriyet Halk Partisi, Sosyal Demokrasi, Ortanın Solu, Seçimler A New Slogan in Turkish Politics: The Centre-Left Abstract The concept of the centre-left symbolises an important and groundbreaking period in the ideological history of the Republican People‟s Party (Turkish Abbreviation CHP), which considered to be valuable not only for party itself, but also for the Turkish political life as well. With the approach of centre-left it has been laid the foundations of Turkish social democracy at all. Although this new discourse hold on especially in 1960s and 1970s, its effect has lasted to the nowadays. However it must be stressed that the tradition of social democracy in Turkey is relatively new compared to West European countries. Within this context the Republican People‟s Party has been defined itself as a social democratic party in the 1960s, “democratic left” in the 1970s, “new left” in the 1990s and the “new CHP” since 2010. The concept of centre-left has been gradually abandoned from political scene of Turkey, instead of which Bülent Ecevit used the concept of "democratic left". Key Words: Turkey, Republican People‟s Party, Social Democracy, Centre-left, Elections Cumhuriyet Halk Partisi‟nin (CHP) geleneksel yapısından farklı bir çerçeveyi öngörerek geliĢtirilmiĢ olan ortanın solu yaklaĢımı; Türkiye‟de sosyal demokrasinin baĢlangıcı olarak alınır. Bu anlamda CHP, geçmiĢinden tamamen farklı ve yeni bir ideolojiyi halka anlatmak ve anlatabildiği ölçüde de iktidara yaklaĢmak durumundadır. Çünkü ortanın solu söylemi o zamana kadar CHP‟nin tabanında yer almayan iĢçileri, köylüleri ve gecekonduları bu tabana kazandırmak amacıyla ortaya atılan yeni bir slogandır. Ortanın solu akımının siyasal lideri Bülent Ecevit, entelektüel lideri ise Turan GüneĢ idi. 1 Bu nedenle konu incelenirken, bu iki liderin görüĢ ve düĢüncelerine geniĢ yer verilmiĢtir. Türk siyaseti bir çıkmaza girdiğinde ortaya hiç denenmemiĢ, özümsenmemiĢ ve içeriği doldurulmadan yeni fikirler ortaya atılmıĢtır. Ne yazık ki içeriği doldurulamayan bu fikirler halkta karĢılık bulamamıĢtır. Bu çalıĢmada ilkin 1960‟lı yıllarda Türk siyasal ArĢ. Gör. Atatürk Üniversitesi Atatürk Ġlkeleri ve Ġnkılâp Tarihi Enstitüsü, E-mektup: erkan.dagli@atauni.edu.tr 1 Akat, A. SavaĢ, Sosyal Demokrasi Gündemi, Armoni Yayınevi, Ġstanbul 1991, s. 203.