Turkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics 2017;3(3):216-23
216
anık, organizmanın bölgesel olarak ısı, elektrik, kimyasal madde ve radyas-
yon gibi etkenlere aşırı derecede maruz kalması ile gelişen cilt yaralanma-
larıdır. Yanıklar basit yaralanmalar olarak görülürken bazı tipleri hayatı
tehdit edicidir.
1
Ayrıca, yanık fiziksel, psikolojik, sosyolojik ve ekonomik sorunlara
Yanık Yaraları ve Hemşirelik Bakımı
ÖZET Yanık, alev, temas, haşlanma, radyasyon, duman, elektrik benzeri nedenlerle meydana gelen
fiziksel psikolojik, sosyolojik ve ekonomik boyutu olan bir sorundur. Yanıklar, sıvı dengesizliği, hi-
potermi, yara enfeksiyonu gibi fiziksel; depresyon, beden imajında bozulma gibi psikososyal so-
runlara neden olabilmektedir. Yanık hastasının bakım ve tedavisinde multidisipliner ekibin iş birliği
ve uyum içinde çalışması, hastaya bütüncül bakım verilmesi, tam bir iyileşme ve rehabilitasyon
sağlanması önemlidir. Bu derleme, sağlık bakımında önemli bir yeri olan hemşirelere, yanık yara-
sının yönetimi ve bakımında rehberlik yapması amacıyla yazılmıştır. Yanık hastasının tedavi ve
bakımı acil, akut ve rahabilitasyon fazı olarak incelenmektedir. Acil faz yönetiminde amaç; hipo-
volemik şok, enfeksiyon ve hipotermiyi önlenmek ve etkili solunum, yeterli dolaşım, yeterli bes-
lenme, aseptik yara bakımı, anksiyete ve ağrı kontrolünü sağlamaktır. Akut faz yönetiminde amaç,
spontan diürez ve sıvı dengesinin sağlanması, yaranın kapatılması, bir hafta ile birkaç ay boyunca
oluşabilecek komplikasyonların önlenmesi, optimal ağrı tedavisi ve beslenmenin sağlanmasıdır. Re-
habilitasyon fazı yönetiminde amaç ise, yaranın kapanmasını devam ettirmek, skar tedavisi, gücün
tekrar kazandırılması, hastanın optimal fonksiyonel ve kozmetik rekonsrüksüyonun sağlanması,
psikososyal işlevsellik durumunun tekrar kazandırılmasıdır. Hemşirenin, yanık hastasının bakımı-
nın her fazında hastanın fiziksel, psikolojik ve sosyal bakımında önemli rolleri bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Yanık; hemşire; bakım
ABSTRACT Burn is a problem caused by flame, contact, boiling, radiation, smoke, electricity and
so on, which has physical, psychological, sociological and economical dimensions. Burns cause
physical problems such as fluid imbalance, hypothermia, wound infection; psychological problems
such as depression and negative body image. In the care and treatment patients with burn, it is im-
portant that the multidisciplinary team work together and in harmony, and also to provide holis-
tic patient care and complete healing/rehabilitation. Aim of this review is provied guide to nurses
who have an important place in health care for management and caring of burn injuries. The treat-
ment and caring of burn patients include emergency, acute and rehabilitation phase. The aim in
emergency phase management is to prevent hypovolemic shock, infection and hypothermia, to en-
sure adequate respiration, circulation and nutrition, aseptic wound care, anxiety and pain control.
The goal in acute phase is to continue spontaneous diuresis, fluid balance, optimal nutrition, wound
closure, to prevent complications that may occur over a week to several months, to control pain.
The aim in rehabilitation phase is to maintain wound care, prevent scarring, regain the strength, to
provide optimal functional and cosmetic reconstruction, and restoring psychosocial functions. The
nurses have significant roles in the physical, psychological and social care of the patients with burn
during each phase.
Keywords: Burn; nurse; care
Yaprak SARIGÖL ORDİN,
a
Emel SÜTSÜNBÜLOĞLU
a
a
Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği AD,
Dokuz Eylül Üniversitesi
Hemşirelik Fakültesi,
İzmir
Geliş Tarihi/Received: 30.12.2016
Kabul Tarihi/Accepted: 18.09.2017
Yazışma Adresi/Correspondence:
Yaprak SARIGÖL ORDİN
Dokuz Eylül Üniversitesi
Hemşirelik Fakültesi,
Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği AD,
İzmir, TÜRKİYE
yapraksarigol@gmail.com
Copyright © 2017 by Türkiye Klinikleri
DERLEME