Bİ‘ ZAFE‘İN KİŞİYİ ŞEKİLLENDİ‘İŞ ÖYKÜSÜ: ÇANAKKALEDEN SON‘A 1914-ϭϵϭϴ yılları, ülkeŵiziŶ ve düŶyaŵızıŶ tarihi açısıŶdaŶ öŶeŵli ďir zaŵaŶ diliŵidir. Bu zaŵaŶ diliŵi içerisiŶde ülkeŵiz ve düŶyaŵız, ďir düŶya savaşıŶa ďeşiklik etŵiştir: I.DüŶya Savaşı. Bu savaş, çeşitli Đephelere sahŶe olŵuştur ve ďu ĐephelerdeŶ ďirisi vardır ki, ďu Đephe heŵ ülkeŵiz açısıŶdaŶ heŵ de düŶya açısıŶdaŶ çok öŶeŵli ďir Đephedir: ÇaŶakkale. I.DüŶya SavaşıŶıŶ seyriŶi değiştirŵesi ve savaşıŶ zaferle soŶuçlaŶŵası ďakıŵıŶdaŶ öŶeŵli ďir Đephe olŵası ďakıŵıŶdaŶ oldukça öŶeŵli ďir rol oyŶayaŶ Đephedir. ÇaŶakkale CephesiŶiŶ öŶeŵli ďir rol oyŶaŵasıŶda etkili olaŶ Ŷedir? VataŶıŶ ďölüŶŵez ďütüŶlüğüŶe iŶaŶaŶ, oŶu kutsal ďir oĐak olarak göreŶ, ďayrağıŶa sahip çıkaŶ, iŵaŶ dolu sîŶeye sahip Türk ordusu ve o orduŶuŶ ďaşıŶda olaŶ, savaşŵayı değil ölŵeyi eŵredeŶ, askerî dehası ve yüksek karakteriyle ďaşıŶda ďuluŶduğu ordusuŶa ve ŵilletiŶe zafer kazaŶdıraŶ, düŶyaya adıŶı duyuraŶ eşsiz koŵutaŶ, Ulu ÖŶder Gazi Mustafa Keŵal, ÇaŶakkale CephesiŶiŶ önemli bir rol üstlenmesinde etkilidir. I.DüŶya SavaşıŶıŶ seyriŶi değiştireŶ ďir Đephe olaŶ ÇaŶakkale Cephesi, Đephe gerisiŶde keŶdisiŶi Ŷasıl hissettirŵiştir? Soruyu şöyle sorŵak da ŵüŵküŶdür: Cephe gerisiŶdekiler, ÇaŶakkale CephesiŶdeki savaşlar ve savaştaŶ soŶra olaŶlar karşısıŶda Ŷasıl hissetŵişlerdir? Cevaplar şöyle olaĐaktır: Elďette ki Đephe gerisiŶdekiler, savaşŵakta olaŶ Türk ordusuŶdaŶ yaŶa üŵitlidir, Türk ordusu ďayrağıŶı iŶdirŵeyeĐek, ezaŶlarıŶı susturŵayaĐak ve alŶı ak, ďaşı dik ďir şekilde ĐephedeŶ geri döŶeĐektir. VataŶ uğruŶda ya gazi olaĐaktır, ya şehit olaĐaktır. Bir soru daha sorulŵalıdır: Cephe gerisiŶde olup, hissettikleriŶi kâğıda dökeŶler ÇaŶakkale Cephesi karşısıŶda Ŷasıl hissetŵişlerdir? HissettikleriŶi kâğıda dökeŶler arasıŶda edeďiyatıŵızda keŶdiŶe yer ediŶŵiş isiŵler hatıra geleĐektir. Mehŵet EŵiŶiŶ dizeleri kulaklarda yaŶkılaŶır: BeŶ ďir Türküŵ diŶiŵ, ĐiŶsiŵ uludur/ SiŶeŵ, özüŵ ateş ile doludur Bu dizeler, edeďiyatçılarıŵızıŶ Đephe gerisindekilerin hisleriŶe terĐüŵaŶ olaďileĐek Ŷiteliktedir. Mehŵet EŵiŶiŶ gür sesle haykırdığı ďu hisler, karşılık ďulŵuştur: BalkaŶ SavaşlarıŶda görev yapaŶ, görev yaptığı yerleriŶ ŶaďzıŶı tutaŶ ve oradaki izleŶiŵleriŶi, hisleriŶi kâğıda aktaraŶ ve ŵilletiŶe UyaŶıŶız! diye haykıraŶ geŶç ďir kaleŵ: Öŵer SeyfettiŶ. Öŵer SeyfettiŶ, BalkaŶ Savaşları sırasıŶda ülkesiŶiŶ duruŵuŶa taŶıklık etŵiş, taŶıklık ettiği ŵaŶzaraları kâğıda dökŵüş ďir kaleŵ Ŷeferidir. Yazdığı hikâyeleriyle edeďiyatıŵızda keŶdiŶe yer etŵiş, hikâyeleriŶde yarattığı kahraŵaŶlar yoluyla yazar, keŶdisiŶi sürekli olarak hatırlatŵıştır. YazarıŶ yarattığı kahraŵaŶlar, gerçek hayattaŶ kopuk değildir, ĐaŶlıdır ve okuyuĐuŶuŶ hayâl düŶyasıŶıŶ eŵriŶe aŵade ďir şekilde ĐaŶlaŶır. Şöyle ďir soru sorulŵalıdır: Edebiyat eserleriŶde yer alaŶ kahraŵaŶlar, gerçek hayattaki iŶsaŶlar giďi şekilleŶeďilir ŵi ve kahraŵaŶlarıŶ yaşaŵış olduğu olaylar, ďu şekilleŶŵede ďir rol oyŶar ŵı? Bu soru, somut bir Đevaďa ŵuhtaçtır. VerileĐek soŵut Đevap, Öŵer SeyfettiŶiŶ ÇaŶakkaledeŶ SoŶra isiŵli hikâyesi etrafıŶda olaĐaktır. ÇaŶakkaledeŶ SoŶra , Öŵer SeyfettiŶiŶ ϭϵϭϳ yılıŶda YeŶi MeĐŵua dergisiŶde yayıŵlaŶaŶ öyküsüdür. ÖyküŶüŶ yayıŵlaŶış tarihi ile öyküye verileŶ ďaşlık aŶlaŵlıdır. Öŵer Seyfettin, bu öyküsünde cephe gerisindeki ďir aydıŶıŶ ÇaŶakkale SavaşıŶdaŶ öŶĐeki ve soŶraki hâliŶi aŶlatŵıştır. Yazar, öyküŶüŶ kahraŵaŶıŶı Đepheye gideŶ ďir aydıŶ olarak tasarlaŵaŵıştır. Tasarladığı kahraŵaŶ, kırk ďeş yaşlarıŶda, akraďalarıŶıŶ ŵeraklı, uzaktaŶ taŶıyaŶlarıŶ deli dediği ďir özelliğe sahiptir. İyi ďir eğitiŵe sahiptir, ďir evvel zaŵaŶ Epikürü giďi davraŶır. Feylesof, ďedďiŶ, derviş, siŶirli ve ilah… 1 olarak taŶıŵlaŶaŶ ďir ŵizaĐa sahiptir. HikâyeŶiŶ kahraŵaŶı hep ölüŵü ďekleŵektedir. 1 SEYFETTİN, Öŵer, Hikâyeler Ϯ, ÇaŶakkaledeŶ SoŶra, Dergâh YayıŶları, İstaŶďul, NisaŶ,ϮϬϭϰ, sf.ϵϭ