19 st. sekc. dr Tomasz WĘSIERSKI 1 dr Robert GAŁĄZKOWSKI 2 mł. bryg. mgr inż. Jacek ZBOINA 3 DZIAŁANIA RATOWNICZE W PRZYPADKU ZAGROŻENIA CHEMICZNEGO 4 Rescue operations in case of chemical hazards Streszczenie Organizacja działań ratowniczych zależy od przygotowania wszystkich podmiotów biorących udział w tych działaniach. Zdarzenia z udziałem niebezpiecznych substancji chemicznych wymagają specjalistycznego przygotowania i prowadzenia działań. Podstawowym elementem w tego typu akcjach ratowniczych w stosunku do osób poszkodowanych jest dekontaminacja, która jako procedura ratownicza wymaga ciągłego ulepszania, a także ciągłego szkolenia ratowników w zakresie jej realizacji. Summary The organization of rescue operations during the incidents, in which the risk factor is raised by the presence of chemical substances, categorizes itself among the most dificult rescue operations. Its course and the effectiveness depends on the preparation of all entities participating in the rescue operation. The basic element of this type of rescue is decontamination of victims, which as a rescue procedure requires continuous improvement, and most importantly, continuous training of rescue teams in it’s implementation. Słowa kluczowe: akcja ratunkowa, koordynacja, dekontaminacja; Keywords: rescue, coordination, decontamination; Wprowadzenie 1234 Działania ratownicze każdorazowo stanowią wy- zwanie dla służb ratowniczych, szczególnie w przy- padku zdarzeń, którym towarzyszy zagrożenie che- miczne. Specyika tego rodzaju zagrożeń wymaga ciągłej różnorodnej pracy, w tym przede wszystkim naukowo-badawczej w celu uzyskania i wypracowa- nia procedur postępowania, które pozwolą osiągnąć możliwie najwyższy poziom prowadzonych działań ratowniczych. Warunkiem koniecznym jest między innymi właściwe zintegrowanie w tych działaniach wszystkich służb i podmiotów ratowniczych, a także jednostek ochrony zdrowia i niejednokrotnie innych podmiotów wyspecjalizowanych w tego typu dzia- łaniach, w tym również administracji rządowej i sa- morządowej wszystkich szczebli. 1 Adiunkt w zakładzie Ratownictwa Chemicznego i Eko- logicznego Szkoły Głównej Służby Pożarniczej. 2 Adiunkt w Zakładzie Ratownictwa Medycznego War- szawskiego Uniwersytetu Medycznego. 3 Z-ca Dyrektora CNBOP-PIB ds. certyikacji i dopusz- czeń. 4 Każdy ze współautorów wniósł równy wkład meryto- ryczny w powstanie artykułu (po 33%). Cel pracy Celem pracy była analiza zagadnienia, jakim jest zagrożenie chemiczne w kontekście prowadzonych na miejscu zdarzenia działań ratowniczych. Jako priorytet potraktowano dekontaminację, która pomi- mo trwającej od lat dyskusji o zasadach jej realizacji wymaga ciągłej aktualizacji i działań na rzecz ujed- nolicenia procedur jej stosowania. Tym samym au- torzy, mając na uwadze potrzebę doskonalenia pro- cedur dekontaminacji, podjęli próbę przedstawienia propozycji rozwiązań w tym zakresie. Rozwinięcie tematu – działania ratownicze Mówiąc o działaniach ratowniczych, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na różnorodność zagrożeń i ich ciągłą zmienność, jako konsekwencję rozwoju cywilizacyjnego, technicznego i technolo- gicznego. Jednym z istotnych aktualnie zagrożeń jest bez wątpienia zagrożenie chemiczne związane z nie- pożądanym kontaktem ludzi z niebezpiecznymi dla ich zdrowia i/lub życia substancjami chemicznymi. Występują one w naszych domach, obiektach uży- teczności publicznej, transporcie, na ulicach, przede wszystkim jednak w przemyśle, w przypadku gro- © by Wydawnictwo CNBOP-PIB BiTP Vol. 29 Issue 1, 2013, pp. 19-27