Cilt:8 Sayı:2 Yıl:2011 Osmanlı dönemi 15. yüzyıl müzik yazmalarında makam tanı mları, sınıflamaları ve bir geçiş dönemi kuramcısı: Ladikli Mehmet Çelebi N. Oya Levendoğlu Öner ∞ Özet Osmanlı dönemi müzik yazmalar ında ağırlıkla işlenen makam tarifleri konusunun imparatorluk öncesine uzanan köklü bir geçmişi vardı r. Ortaçağ İslam dünyası yazılı kaynaklarında ağırlıkla ele alınan makam kavramı ve onun bağlı olduğu kurallar daha çok matematik ilminin bir parçası olarak işlenmiş ve Osmanlı döneminde ilk olarak 15. yüzyıldan itibaren Türkçe müzik yazmalar ı kaleme alınmaya başlanmıştı r. Bu çalışma, makam sınıflamalar ı ve tarifleri konusunun bu yüzyılın kuramcılar ı tarafından nasıl ele alındığını ortaya koymayı amaçlamaktadı r. Bu amaçla, Arapça, Farsça ve Türkçe olarak kaleme al ınmış dokuz yazma eser, makamlar ı ele alış biçimine göre kar şılaştı rmalı bir yöntemle analiz edilmiştir. 15. yüzyılda yazılan Türkçe eserlerde, makamların kısa sözel seyirler, makam daireleri ve saz düzenleri ile tarif edildiği, Arapça ve Farsça eserlerde ise dizi ve aral ıklar ın ebcet sembolleri ile gösterildiği bir yöntemin tercih edildi ği görülmüştür. Bu iki ekol arasında makam sınıflamalar ı bakımından da farklılıklar bulunmaktadı r. Bu dönem yazarlar ından Ladikli Mehmet Çelebi’nin ise çok daha kendine has bir ekol geliştirdiği ve iki geleneğin anlat ım üslubunu sentezleyen özgün bir üslup oluşturduğu sonucuna varılmıştı r. Anahtar Kelimeler: Makam; Müzik Yazmaları; 15. Yüzyıl Türk Müzi ği. ∞ Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Müzik Bölümü, e-posta: levendogluoya@gmail.com