Dijital Sonrası Hayran Kültürünün Dönüşümü Üzerine Diğdem Sezen 1 1 İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, Kaptanı Derya İbrahim Paşa Sk. 34452 Beyazıt- İstanbul, Türkiye, 0212 440 00 00/12694, digdemsezen@gmail.com Özet: Hayran üretimi olgusu popüler kültür çalışmalarının önemli başlıklarından biridir. Bu olgu özellikle dijital medyanın ve İnternet’in yaygınlaşması ile öne çıkmış; sosyal medya ile daha da belirginleşmiştir. Öte yandan hayran üretiminin dijital medyanın bir sonucu olduğu da söylenemez. Bu çalışma, dijtal medyanın gelişimi öncesi ve sonrası hayran kültürü pratiklerindeki değişimi tartışacaktır. Anahtar Kelimeler: Seyirci, Hayran, Hayranlık, Hayran Üretimi, Popüler Kültür, Dijital Medya, Meta Metin, Anaakımlaşma, Geribesleme, Fanzin, Hayran Videosu, Hayran Sitesi, Video Paylaşım, Blog, Viki, Mikro Blog. 1. Giriş Kitle iletişim araçları ve bunların kullanıcıları arasındaki ilişki kültür araştırmalarının temel sorunsallarından birini teşkil eder. Adorno ve Horkheimer tarafından tanımlandığı şekli ile “kültür endüstürisi” (culture industry) kavramı; tüketicileri olan kitleleri edilginleştiren standardize eğlence içeriklerinin üretimini ifade eder (Horkheimer & Adorno, 2002). Bu anlayış ve takipçisi etki odaklı araştırma ve kuramlar doğrultusunda kitle iletişim ortamlarında kullanıcının etkinliğinden veya üretime katılımından söz edilemez. Öte yandan David Morley (1992, 18) 1990’lı yıllardan itibaren iletişim araştırmcılarının büyük bölümünün üzerinde anlaştığı iki noktaya dikkat çeker: (1) Medya içerikleri daima yoruma açıktırlar ve (2) bu içerik