Uluslararası Yeşil Başkentler Kongresi 342 • 8-11 Mayıs 2018 / KONYA 3.5. Yeşil Çatılar ve Dikey Bahçeler ÇATI BAHÇELERİNİN KENT YAŞAMINA KATKILARI Serpil ÖNDER * , R. Özge OCAK ** Contribution of Roof Gardens to Urban Life ABSTRACT With the acceleration of industrialization, cities have become concreted and the amount of green space have decreased. Especially the buildings in the city center have brought along serious problems. With the decline of green spaces called breathing gaps, urban people have become unable to meet their recreational needs. The roof gardens that emerged as a result of these situations have aimed to meet people’s recreational needs and contribute to the ecosystem. The purpose of this study is to explain the roof garden concept and to give information about the benefits of roof gardens to urban life. Key Words: Benefits of roof gardens, green spaces, Roof gardens, urban life 1. GİRİŞ Çatı bahçesi en basit anlatımı ile zemin seviyesinin üstünde gerçekleştirilmiş bir peyzajı ifade etmektedir. Bu açıdan ça- tı bahçesi yerine zaman zaman çatı peyzajı teriminin de kullanıldığına şahit olmaktayız. İster çatı bahçesi ister çatı peyzajı diye tanımlanmış olsun bu ifade, kaplamalı yüksek seviyedeki bir terastan hakiki egzotik bir asma bahçeye kadar pek çok uygulamayı içerecek biçimde kullanılmaktadır. Bugünkü anlamda ilk örneğini Amerika’da gördüğümüz bu uygulama kısa sürede hem bu ülkede hem de Avrupa’da yaygınlaşmış ve bilinçli tasarımcıların elinde biçimlenerek değerli örnekler ortaya koyabilmiştir. Son 30 yıl içinde hızla gelişen bu olguyu kavrayabilmek için onu tarihi perspektifi içinde incelemek gerekmek- tedir (Tunbiş, 1987: 103). Bu çalışmanın amacı çatı bahçesi kavramını ve çatı bahçeleri bitkilendirme tiplerini açıklayarak çatı bahçelerinin kent yaşamına sağladığı katkıları anlatmaktır. 2. ÇATI BAHÇELERİ Şehirlerde arazinin çok pahalı oluşu ve giderek artan nüfus, teras ya da çatıların çok amaçlı kullanımı ihtiyacını doğur- muştur (Erbaş, 2011: 19). Yüzyıllardır insanlar gerek ekolojik gerekse estetik amaçlarla çatı ve teras bahçelerini kullanmak- tadırlar. Bu yapılar yıllar boyunca insanlara, en yakınlarında ulaşabilecekleri yeşil bir ortam yaratmalarının yanı sıra, zaman zaman bir gösteriş sembolü, zaman zaman da dış çevre şartlarından, insanları koruyan birer obje olarak kullanılmışlardır (Erbaş, 2011: 20). Çatı bahçeleri, özellikle son 50 yılda, bitkilendirmeleri ile oluşan güzellikleri ve işlevleri, renkli taban kaplama tasarım- ları, havuz ve fıskiyeleri ile oldukça popüler olmaya başlamışlardır (Erbaş, 2011: 20). Yıllar içerisinde değişen kent yapısı ve yaşam tarzı, insanları doğal ortamdan büyük oranda uzaklaştırmış ve yeşil alan- ları azaltmıştır. Çatı bahçeleri gerek binalarda gerekse diğer mimari yapılarda oluşturularak ortaya çıkan yeşil alan ihtiyacı yer yer doldurulmaya çalışılmaktadır. Çatı bahçeleri, bu tip estetik özelliklerinin yanında, sadece ekolojik ve ekonomik amaç- lar için de kullanılmaktadır (Erbaş, 2011: 20). * Prof. Dr., Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Konya, sonder@selcuk.edu.tr * Öğr. Görevlisi, Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Konya, ozgeocak@selcuk.edu.tr