Ortaçağ Anadolu Türk Tarihi araştırmaları içerisinde Türkler ile Bizans İmparatorluğu arasındaki ilişkiler, XI. ve XV. asır arasındaki yaklaşık dört yüzyıla damgasını vurmuştur. Bu uzun süreç boyunca yaşanan ilişkileri tüm boyutları ile ortaya koyabilmek büyük önem arz etmektedir. Zira aynı coğrafyayı paylaşan iki medeniyet, birbirlerini siyasi, sosyo-ekonomik ve kültürel alanlarda etkiledikleri bilinen bir gerçektir. Selçuklu Türklerinin hızlı ilerleyişi karşısında, Bizans İmparatorları onları durdurmak için öncelikli olarak bir takım askerî tedbirlere başvurmuşlarsa da Malazgirt Savaşı’nda Selçuklu Sultanı Alparslan karşısında büyük bir yenilgiye uğraması ile Bizans’ın askeri gücü kırılmıştır. Bu büyük zaferden kısa bir süre sonra Selçuklular Bizans’ın adeta burnunun dibi sayılabilecek İznik’e kadar ulaşmış ve Türkiye Selçukluları Bizans İmparatorluğu’ndan alınan toprak üzerinde kurulmuştur. Kendi askeri gücüyle Selçuklular ile mücadele edemeyeceğini anlayan Bizans, Avrupa’dan yardım istemek zorunda kalmıştır. Bu yarım taleplerine karşılık Avrupa devletleri Doğuya Haçlı Seferleri düzenlemişlerdir. Fakat Bizans İmparatorluğu, Haçlı ordularının topraklarından geçişi sırasında ciddi zarar görmüştür. IV. Haçlı Seferi (1204) ile Konstantinopolis’i Latinlere terk etmek zorunda kalarak İznik, Epirus ve Trabzon gibi mahalli hanedanlıklarla varlığını devam ettirmeye çalışmıştır. Bu süreçte ortaya çıkan ve batı tarih yazıcılığında Trabzon İmparatorluğu adı verilen bu devlet, kurulmasından yıkılmasına kadar yaklaşık 257 yıllık süreç boyunca kendisini kuşatan Türklerle yoğun ilişkiler yaşamıştır. Doğudan batıya, kuzeyden güneye önemli kara ve denizyollarının düğümlendiği bir coğrafyada kurulan Trabzon, transit ve değiş-tokuş kenti TRABZON İMPARATORLUĞU İLE TÜRK İLİŞKİLERİ HAKKINDA BAZI YENİ TESPİTLER MURAT KEÇİŞ * * Doç. Dr., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Muğlü/ TÜRKİYE, muratkecis@mu.edu.tr