Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 12/30, p. 175-187 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12589 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi  Referees/Hakemler: Prof. Dr. Füsun ATASEVEN – Prof. Dr. Emine BOGENÇ DEMİREL This article was checked by iThenticate. ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ EKSENİNDE TÜRKİYE’DE LAFONTEN ÇEVİRİLERİNİN DOLAŞIMINI OKUMAK Zeynep GÖRGÜLER * ÖZET Çeviri sosyolojisi yaklaşımı, çeviriyi, farklı gerçeklik düzlemlerinde üretilen ve çoklu mekanizmaların bir arada i şlediği bir eylem şekli olarak kabul etmekte ve bu sürecin oluşmasında iş başında olan toplumsal koşulları teşhis etme görevini üstlenmektedir. Bu araştırmanın amacı, farklı tarihsel kesitlerde, yazar/çevirmen Nazım Hikmet ve Orhan Veli tarafından Fransızcadan Türkçeye çevrilen Lafonten Masallarının, Türk kültür ve yazın alanındaki dolaşımına yönelik çeviri sosyolojisi yaklaşımı odağında bir okuma gerçekleştirmektir. Çeviri sosyolojisi, çeviri ürünü çevreleyen, çeviri sürecini belirleyen siyasi ve sosyo-kültürel tüm koşullar ile çeviri sürecine katılıp, ürünün ortaya çıkmasında rolü olan tüm eyleyicileri ele alan bir çözümleme yöntemi sunmaktadır. Araştırmanın yöntemsel vurgu noktalarını, Bourdieu sosyolojisinin ana kavramları temel alınarak oluşturulan çeviri sosyolojisine ilişkin kültürlerarası dolaşım, markaj, çeviri normları ve toplumsal koşullar/kısıtlar gibi kavramsallaştırmalar oluşturmaktadır. Bu çerçevede, ilgili çeviri yapıtların üretiminde/dolaşımında ve tüketiminde rol oynayan çevirmen, editör ve yayınevi gibi eyleyicilerin benimsedikleri çeviri stratejileri, ilişkisel bir kavrayış vurgusuyla ele alınmaktadır. Sözü edilen çeviri yapıtları çevreleyen, yapılandıran ve biçimlendiren iktidar ilişkilerine dayalı sosyo-kültürel koşulların, ilgili eyleyicilerin, çeviri odaklı üretim pratikleri üzerindeki simgesel etkileri araştırılmaktadır. Böylelikle, Lafonten çevirilerinin kültürlerarası dolaşımını çeviri eylemi üzerinden okumak, Türk kültür ve yazın alanını yeniden üreten toplumsal hareketlerin izlerinin sürülmesine yönelik bir yol haritası çizmektedir. Anahtar Kelimeler: Çeviri sosyolojisi, çeviri pratiği, Lafonten masalları, Nazım Hikmet, Orhan Veli, kültürlerarası dolaşım. * Arş. Gör. Dr. Yıldız Teknik Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, El -mek: zeynepsuter@gmail.com