Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 1: 43-51 DOI: 10.26695/mukatcad.2017.4 Sorumlu yazar/Corresponding Author: Meral Balcı, e-posta: mbalci@marmara.edu.tr Gönderilme/Submitted: 04.04.2017, Düzenleme/Revised: 20.06.2017, Kabul/Accepted: 20.06.2017. CUMHURIYET’IN ILK YILLARINDA NEZIHE MUHIDDIN ÖZELINDE TÜRK KADINLARININ S IYASI HAKLARI IÇIN MÜCADELESI THE STRUGGLE OF TURKISH WOMEN FOR POLITICAL RIGHTS FROM NEZIHE MUHIDDIN’S POINT OF VIEW DURING THE FIRST YEARS OF THE REPUBLIC Meral Balcı a , Mervenur Tuzak b ÖZ Toplumlarda kadınların haklarını almak için yaptıkları mücadeleler kadın sorunu şeklinde görülmüş ve bu bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Türk kadınları da bugün sahip oldukları hakları kolaylıkla elde etmemişlerdir. Kadınlar, erkek egemen bir dünyada bu hakları alarak sesle- rini duyurabilmek için Osmanlı Devleti döneminden itibaren çeşitli çalışmalar yapmışlardır. Cumhuriyetle birlikte devam eden bu çalışma- lar; dernek kurmak, dergi ve gazetelerde yayınlar yapmak ve kongreler düzenlemek gibi çeşitli alanlarda olmuştur. Kadınlar, çalışmalarında yanlarında olan insanlardan çok daha fazlasını karşılarında bulmuşlardır. Türk kadınlarının erken dönem kadın hakları mücadelesi ile bir- likte kadın olma bilinci de gelişmiştir. Bu bilincin gelişmesi, devamında da kadın hakları örgütlenmesi çalışmalarının merkezinde Nezihe Muhiddin yer almıştır. Cumhuriyet kurulduktan sonra, kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olması gerektiğini dile getiren Nezihe Mu- hiddin ve kadın grubunu oluşturan aydın kadınlar, kurdukları derneklerin çatısı altında çalışmalarına hız vermişlerdir. Bu çalışmalar, Cum- huriyet döneminin en kayda değer kadın hakları çalışmalarındandır. Anahtar Kelimeler: Kadın hakları, feminizm, Nezihe Muhiddin, KHF (Kadınlar Halk Fırkası), TKB (Türk Kadınlar Birliği) ABSTRACT Women’s struggle to get their rights has been seen as women’s problem in societies. In this respect, Turkish women’s rights have not been gained easily. Women have performed various activities in order to gain these rights and to be heard in a men-dominated world since the Ottoman’s period. These activities were in different fields like founding associations, publishing articles in newspapers and journals and ar- ranging congresses after the Republic. They found opponents than supporters while doing this work. Awareness of being woman has grown with the early period struggle of Turkish women for their rights. Nezihe Muhiddin was at the core of raising this consciousness, later in the activities of organizing women rights. After the establishment of the Republic, Nezihe Muhiddin and her associates, who pointed out that women must have had the same rights as men, speeded up their activities under the name of their associations. These activities of women’s rights have been the most distinguished ones during the Repuclic period. Keywords: Women’s rights, feminism, Nezihe Muhiddin, (People of) Women People’s Party, Turkish Women’s Union a Yrd.Doç.Dr., Marmara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, mbalci@marmara.edu.tr b Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, mervenurtuzak@marun.edu.tr