Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 31 2017 Sayı: 3 489 TRA2 BÖLGESİ DIŞ TİCARET ÖZELLİKLERİ VE TRA2 BÖLGESİNDEN TÜRK CUMHURİYETLERİNE İHRACAT YAPAN FİRMALARIN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR ÜZERİNE BİR ANALİZ 1 Adem ÜZÜMCÜ * Samet TOPAL ** Özet: Kars, Ardahan, Iğdır ve Ağrı illerini kapsayan TRA2 Düzey 2 Bölgesi ülkemizin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi açısından 26 Düzey 2 Bölgesi içinde 25 sıradadır. Ülkemiz ekonomik gelişmişlik düzeyinin gerisinde bulunan TRA2 Bölgesi illerinin kalkınmaları açısından sınırda bulunmaları nedeniyle dış ticaret önemli bir fırsat olarak görülmektedir. Bununla birlikte TRA2 Bölgesi illeri içinde Ağrı ve Iğdır’ın bu fırsattan yararlandıkları, Kars ve Ardahan’ın bu fırsatı yeterince kullanamadıkları söylenebilir. TRA2 Bölgesi illeri içinde Kars dışındaki iller genellikle dış ticaret fazlası vermektedir. Bu çalışmada öncelikle bölgenin genel sosyo-ekonomik durumu gösterilmektedir. Ardından çalışmada TRA2 Bölgesi dış ticaret özellikleri (TRA2 bölgesinden yapılan ihracat ve ithalatın sektörel dağılımı, bölge ihracat ve ithalatının fasıllara ve ülkelere göre dağılımı) üzerinde durulmakta ve bölge ile 5 Türk Cumhuriyeti (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan) arasındaki dış ticaret analiz edilmektedir. Çalışmada son olarak TRA2 Bölgesinden bu ülkelere ihracat yapan firmaların karşılaştıkları sorunlara ilişkin anket çalışmasının sonuçları değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: TRA2 Bölgesi, Türkiye, Türk Cumhuriyetleri, Dış Ticaret FOREIGN TRADE PROPERTIES OF TRA2 REGION AND AN ANALYSIS ON PROBLEMS OF FIRMS WHICH EXPORT FROM TRA2 REGION TO TURKISH REPUBLICS Abstract: TRA2 Region which includes Kars, Ardahan, Iğdır and Ağrı, is at 25th place of 26 NUTS 2 Regions in terms of socio-economic development level. TRA2 Region cities are behind the development level of our country. Foreign trade is an important opportunity for these cities in terms of their development in the context of located at border. At the same time, it can be say Ağrı and Iğdır take advantage of this opportunity but Kars and Ardahan cannot use this opportunity enough. Other cities of TRA2 Region outside Kars have foreign trade surplus. In this study, primarily socio-economic condition of region is shown foreign trade properties (distribution of export from TRA2 region and import to TRA2 region by industrial classification ISIC Rev 3, by 1 Bu çalışmada Arş. Gör. Samet Topal’ın “Türkiye İle Türk Cumhuriyetleri Arasındaki Ekonomik İlişkiler ve Doğu Anadolu Bölgesinden Türk Cumhuriyetlerine İhracat Yapan Firmaların Sorunları Üzerine Bir Uygulama” adlı yüksek lisans tezinden yararlanılmıştır. Erzurum’da II. UKODTL Kongresinde 20-22 Ekim 2016’da sunulan bu çalışmada TRA2 Bölgesinin nüfusu, yeni seri GSYİH verileri ve dış ticaret verileri başta olmak üzere istatistik veriler güncellenmiş, ayrıca çalışma büyük ölçüde güncel hale getirilmiştir. * Prof. Dr., Kafkas Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü ** Arş. Gör., Kafkas Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü