TADEUSZ M. TRAJDOS JADWIGA PILCHOWA KATALOG FIGUR KAMIENNYCH W JABŁONCE Wstęp Niniejsza publikacja jest poprawioną i uzupełnioną wersją pracy o tym- że tytule, zamieszczonej w czasopiśmie „Orawa”, r. VIII, 1996, nr 34, s. 83–108. Latem 1994 r. autorzy niniejszego tekstu przeprowadzili inwentaryzację przydrożnych figur kamiennych w Jabłonce. Był to fragment realizacji planu badawczego Rady Muzealnej OPE w Zubrzycy Górnej, podjętego z inicjatywy Tadeusza M. Trajdosa. W latach 1991–1999 został przygotowany przez tego badacza katalog figur przydrożnych dwunastu wsi z całego terenu Orawy w obecnych granicach Polski. Trzy inwentaryzacje (Jabłonka, Lipnica Wielka, Chyżne) były owocem współpracy Tadeusza M. Trajdosa i Jadwigi Pilchowej. Dokumentacja inwentaryzacyjna została złożona w archiwum OPE. W trakcie prac nad katalogiem Tadeusz M. Trajdos opublikował piętnaście artykułów poświęconych figurom orawskim, w tym trzy katalogi z komentarzem anali - tycznym we współpracy z Jadwigą Pilchową 1 . Niniejsza publikacja obejmuje materiał najbogatszy: dwanaście zabytków w jednej, ale ogromnej wsi. Powstały w ciągu półtora stulecia, od połowy XVIII do schyłku XIX w. Trzy najstarsze pochodzą z fundacji księży, reszta już wyłącznie z fundacji chłopskiej, przy czym tylko jedna z nich stanęła jeszcze w XVIII wieku (1773). Pozostałe należą do dziejów następnego stulecia. Tę prawidłowość, związaną bez wątpienia z emancypacją społeczną i majątkową gospodarstw chłopskich, obserwowaliśmy także w innych wsiach orawskich. W prezentacji zabytków zachowaliśmy układ chronologiczny. Dla ułatwienia lektury usunęliśmy informacje techniczne (wymiary, szczegóły stanu zacho- wania). W niniejszej publikacji zamieszczamy inskrypcje na badanych zabyt- kach bez zaznaczenia wersyfikacji, odwrotnie niż w pierwotnym wydaniu tego tekstu i naturalnie w dokumentacji inwentaryzacyjnej. W konstrukcji tekstu 1 T. M. T r a j d o s, Sprawozdanie z prac inwentaryzacyjnych i kwerend, „Rocznik Orawski”, t. III, 2001, s. 115–117.