Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 11 Sayı: 58 Ağustos 2018 Volume: 11 Issue: 58 August 2018 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2018.2571 ERGENLERİN EBEVEYN BAĞLANMA STİLLERİ İLE SOSYAL KAYGI DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ • THE ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN PARENTAL ATTACHMENT STYLES AND SOCIAL ANXIETY LEVELS IN ADOLESCENTS Cansu TOK** Ayşe Dilek ÖĞRETİR ÖZÇELİK*** Öz İnsanların kendileri için önemli gördükleri insanlara karşı geliştirmiş oldukları güçlü duygusal bağlar olarak ifade edilen bağlanma, uzun yıllardır araştırmacılar tarafından incelenmektedir. Bağlanma kuramında, hayatın ilk yıllarında oluşturulan bağlanma örüntülerinin içsel çalışan modeller aracılığı ile hayatın daha sonraki dönemlerine pek fazla değişime uğramadan aktarıldığı öne sürülmüştür. Ağırlıklı olarak ergenlik döneminde görülen sosyal kaygı ise bireyin yetişkinlik dönemine sağlıklı geçişini mümkün kılacak gelişim görevlerinin başarılmasında engel oluşturabileceği ve sosyal ilişkiler kurup sürdürmelerini engelleyeceği ve sahip oldukları potansiyellerini yeterince ortaya koyamamaları nedeniyle kişilik gelişimlerini ve akademik alanda başarılarını etkileyebilmektedir. Bu nedenle bu araştırmada ortaokula giden ergenlerin bağlanma stilleri ile sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Afyon’da çeşitli ortaokullarda 6. 7. ve 8. Sınıfa devam eden 390 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Koçak Delen (2003) tarafından geliştirilen “Erken Ergenlerde Bağlanma Ölçeği”, Aydın ve Tekinsav Sütçü (2007) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği” (ESKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ergenler için sosyal kaygı ile bağlanma stilleri arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Cinsiyet öğrencilerin ebeveyn bağlanma stilleri farklılık göstermezken, kız öğrencilerin sosyal kaygı alt boyutu olan yeni durumlarda sosyal kaçınma ve huzursuzluk duyma puanları erkekler öğrencilerden yüksek çıkmıştır. Kardeş sayısının ebeveyn bağlanma stilleri ve sosyal kaygı düzeylerini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Ergen, Bağlanma Stilleri, Sosyal Kaygı Abstract Attachment which is stated as strong emotional bonds that people harbor for those whom they consider important has been studied for many years by researchers. In Attachment Theory, it is suggested that the attachment patterns formed in the first years of life are transferred to later periods of life without undergoing much of a change through internal working models. And as for social anxiety which is seen predominantly in adolescence period, may pose an obstacle for individuals regarding achieving tasks of growing that will make the healthy transition possible to adulthood stage and prevent adolescents to bond and maintain social relationships. Furthermore, social anxiety may impact adolescents’ personality developments and their academic achievements since they may not be able to show the actual potential they have. For this reason, in the research it is aimed to analyze the relationship between attachment styles and social anxiety levels in adolescents in middle school. The research study group consists of 390 students from the 6 th , 7 th and 8 th grades in different middle schools of Afyon in the 2016-2017 school year. The data in the research was collected through “Attachment Scale in Early Adolescents” developed by Koçak Delen (2003) and “Social Anxiety Scale for Adolescents” (SASA) adapted into Turkish by Aydın and Tekinsav Sütçü (2007) as the data collection tools. In addition, the personal information form created by the researcher has been used. As a result of the analyses conducted, it is found that there is a significant connection between social anxiety and attachment styles for adolescents. While parental attachment styles of students do not seem to differ from each other in terms of gender, female students’ points came higher in terms of avoidance and feeling of uneasiness on new situations which are the sub dimension of social anxiety for female students. Number of siblings is found to have no influence on parental attachment styles and social anxiety levels. Keywords: Adolescent, Attachment, Attachment Styles, Social Anxiety 1.Giriş İnsan hayatı, doğumdan ölüme kadar devam eden, birbirinden farklı ve birbiri ile bağlantılı gelişim dönemlerinden oluşur. İnsanın büyüme ve gelişmesinde bazı dönemler çok özel önem taşır. Bu dönemlere • Bu çalışma Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı programında hazırlanan yüksek lisans tezinin sonuçlarını içermektedir. ** Yüksek Lisans Öğrencisi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye, cansuu.tok@hotmail.com ***Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye, dilekögretir@gmail.com