Praktyka Podatkowa 1/2018 4 Mikołaj Kondej ZMIANY W PRZEPISACH KLAUZULI OGÓLNEJ PRZECIWKO UNIKANIU OPODATKOWANIA WCHODZĄCE W ŻYCIE W 2019 R. Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw 1 wprowadziła m.in. zasadnicze zmiany w zakresie klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania. Celem artykułu jest omówienie wybranych z nich. W tekście zestawiono treść implementowanych zmian między innymi z zapisami dyrektywy ATAD 2 , którą wskazana nowelizacja wdraża, a także dokonano oceny zasadności i konstytucyjności poszczególnych elementów nowelizacji. Zmiany w kryterium stosowania klauzuli w postaci wymogu istotności realizowanego celu podatkowego Ustawa zmieniająca w sposób istotny rozszerza potencjalny zakres stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Dotychczas za unikanie opodatkowania uważało się czynności podjęte przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej w sytuacji jeżeli przyjęty sposób działania był sztuczny. Dla stwierdzenia unikania opodatkowania konieczne było więc by cel podatkowy był przeważającym motywem działania podatnika. Po nowelizacji, dla stwierdzenia unikania opodatkowania i tym samym zastosowania klauzuli, wystarczające będzie wykazanie, że osiągnięcie, na skutek sztucznych czynności, niedozwolonej korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów ich dokonania. Wprowadzana w kryterium istotności zmiana, w postaci przyjęcia iż klauzula może znaleźć zastosowanie również w przypadku jeżeli uniknięcie opodatkowania jest jednym z głównych celów działania podatnika, sprawia że podatnik realizując swoje faktyczne zamierzenia gospodarcze, nie będzie miał już pełnej swobody optymalizacji rozliczeń podatkowych. Będzie on bowiem zmuszony weryfikować czy przyjęty przez niego sposób 1 Dalej jako „Ustawa zmieniająca”. 2 Dyrektywa Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.