Başvuru: 7 Mayıs 2018
Kabul: 25 Mayıs 2018
OnlineFirst: 25 Haziran 2018
Copyright © 2018 Türkiye Yeşilay Cemiyeti
ISSN 2148-7286 eISSN 2149-1305
http://addicta.com.tr/
DOI 10.15805/addicta.2018.5.4.0027 2018 5(4) 615‒636
Araştırma Makalesi
ADDICTA: THE TURKISH JOURNAL ON ADDICTIONS
Atıf: Arıcak, O. T., Dinç, M., Yay, M. ve Griffths M. D. (2018). İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu’nun
(İOOBÖ9-KF) Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 5,
615‒636. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2018.5.4.0027
* Verilerin toplanması aşamasında yardımını esirgemeyen Nazlı Ağın, Yahya Furkan Konyalı, Rabia Boztaş, Nur Melek Uygur
ve Sadiye Şenel’e teşekkürü bir borç biliriz.
1 Yetkilendirilmiş yazar: Osman Tolga Arıcak (Prof. Dr.), Hasan Kalyoncu Üniversitesi, İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler
Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Havalimanı Yolu 8. Km. 27410 Gaziantep. Eposta: tolgaaricak@gmail.com
2 Hasan Kalyoncu Üniversitesi, İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Havalimanı Yolu 8. Km. 27410
Gaziantep. Eposta: mehmetdinc@gmail.com
3 Hasan Kalyoncu Üniversitesi, İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Havalimanı Yolu 8. Km. 27410
Gaziantep. Eposta: mahmut.yay@hku.edu.tr
4 Nottingham Trent University, Psychology Department, Burton Street Nottingham UK NG1 4FQ. Eposta: mark.griffths@ntu.ac.uk
Öz
Dokuz maddelik İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu (İOOBÖ9-KF), uluslararası
düzeyde oyun bağımlılığını ölçmek amacıyla DSM-5 temelli olarak geliştirilmiş en popüler ölçme
araçlarından biridir. Kültürlerarası çalışmalarda oyun bağımlılığını ölçmek ve tanılamak için ortak ölçme
araçlarının kullanılmasının ne kadar gerekli olduğu göz önüne alındığında, İOOBÖ9-KF’nin Türk kültürü
için geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasının önemi daha da iyi anlaşılmaktadır. Bu çalışmanın
amacı, İOOBÖ9-KF’yi Türkçeye uyarlamak ve psikometrik özelliklerini incelemektir. Bu amaca ulaşmak
için yaşları 10 ile 29 arasında değişen 455 katılımcıdan veriler toplanmıştır. İOOBÖ9-KF’nin geçerliği iki
farklı teknikle incelenmiştir: doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve ölçüt-bağıntılı geçerlik. DFA, İOOBÖ9-
KF’nin tek boyutlu olduğunu göstermiştir. İOOBÖ9-KF ile İnternet Bağımlılık Ölçeği arasındaki anlamlı
korelasyon, ölçüt-bağıntılı geçerliğin olduğunu göstermektedir. İOOBÖ9-KF puanları açısından alt ve üst
%27’lik gruplar arasında anlamlı fark olduğunun bulunması geçerlik için destekleyici bir bulgudur. Bunlara
ek olarak Cronbach Alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı 0.82, Guttman test-yarı güvenirlik katsayısı 0.75
ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı da 0.78 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak elde edilen bu veriler
ışığında İOOBÖ9-KF’nin Türk ergen ve genç yetişkin grubunda İnternet Oyun Oynama bozukluğunu
değerlendirebilecek düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
İnternet oyun oynama bozukluğu • Oyun bağımlılığı • Çevrimiçi oyun • Bilgisayar oyunu • Video oyunu •
Ergen • Genç yetişkin
Osman Tolga Arıcak
1
Hasan Kalyoncu Üniversitesi
Mehmet Dinç
2
Hasan Kalyoncu Üniversitesi
Mahmut Yay
3
Hasan Kalyoncu Üniversitesi
Mark D. Griffths
4
Nottingham Trent University
İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa
Formu’nun (İOOBÖ9-KF) Türkçeye Uyarlanması:
Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması*