Gazi Üniversitesi İletşim Fakültesi Süreli Elektronik Dergi Copyright - 2017 Bütün Hakları Saklıdır E-ISSN: 2147-4524 İletşim Kuram ve Araştrma Dergisi - Sayı 44 / Bahar 2017 Osmanlı Devleti’nde Yayınlanan İlk Kadın İlavesi Terakki-i Muhadderat’taki Kadın Mektuplarının Tahlili The Analysis of Women’s Letters in the Terakki-i Muhadderat, the First Women’s Supplement Published in the Ottoman Empire Öz Terakki-i Muhadderat, 1285 yılında –miladi 1869’da– Terakki gazetesinin ilavesi olarak çıkan kadınlar için hazırlanmış ilk yayındır. Adı, “örtülü, namuslu kadınların ilerlemesi” manasındadır. Ali Raşit tarafından yayınlanan bu ilavede; kadının eğitimine odaklanılmış, ev içindeki konumu pekiştirilmek ve bununla birlikte eş ve anne olmak konusundaki eksiklikleri giderilmek istenmiştir. Bu bakımdan geleneksel bir bakış açısının hâkim olduğu Terakki-i Muhadderat, kadınlara eş olmaları dolayısıyla adap öğreten, kısa, öz makaleler, hikâyeler içermektedir. Ayrıca kadınlardan gelen mektuplara da ilavede sıklıkla yer verilmiştir. Bu çalışmada, Terakki-i Muhadderat ilavesine kadınlar tarafından gönderilen mektuplar incelenmiştir. Amaç, kadınların kendileri için yayınlanan bu ilk ilave gazetede, mektupları aracılığıyla istek ve arzularına, beklentilerine tercüman olmaktır. Ayrıca kendileri için yayınlanan bu ilk ilaveye bakış açılarının ne olduğu da ortaya konmak istenmiştir. Niteliksel tarihsel araştırma kapsamında değerlendirilebilecek bu çalışmada, kadınların Terakki-i Muhadderat’a gönderdikleri tüm mektuplar tespit edilmiş ve bu mektuplardaki fikir ve düşünceleri, ayrı temalar altında incelenmiş; yorumlanmıştır. Yapılan incelemede, kadınların gönderdikleri mektuplarda daha çok eğitim öğrenim görme ihtiyacını konu ettikleri tespit edilmiştir. Ayrıca kendileri için çıkan bu ilaveden duydukları memnuniyeti, ilavenin dili ve üslubu nedeniyle ise yazılanları anlama güçlüğü çektiklerini belirtmişlerdir. Mektuplarda kadınların, erkeklerin kendi edep ve adaplarına dil uzatmaları nedeniyle duyduğu rahatsızlığa ve kadınların kendi bölgelerinde yaşanan olaylardan haber ettikleri yazılara da yer verilmiştir. Abstract Terakki-i Muhadderat was the frst publication prepared for women, that was published as the supplement of the Terakki journal in 1285 (1869 in Gregorian). The name means “the progress of covered, honorable women”. In this supplement published by Ali Raşit; women’s education was in focus and their defciencies in terms of being a wife and mother was tried to be removed and their position in the house was tried to be reinforced. Terakki-i Muhadderat, where a traditional point of view is dominant in this respect, included short articles, essays, stories, teaching manners because they are wives. In addition, letters from women were frequently given place in the supplement. In this study, letters sent by women to the Terakki-i Muhadderat supplement were examined. The purpose is to be an interpreter of the wishes and desires of women in the frst supplemental newspaper published for them through their letters. It is also desirable to reveal what is the point of view of this frst supplement published for them. In this study that can be evaluated within the scope of qualitative historical research, all the letters sent by women to Terakki-i Muhadderat were identifed and the ideas and thoughts in these letters were examined under separate themes and interpreted. In the examination conducted, it was determined that women were more concerned about the need to education in the letters they sent. They also stated that they were pleased with this supplement for them and that they had the difculty of understanding what was written because of the language and style of the supplement. There are also letters that the women have felt discomfortable about the males impugning women’s decency and manners and that women providing news about the events happening in their own regions. Ebru DAVULCU, Yrd. Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi, E-Posta: eakbaba@erciyes.edu.tr Mustafa TEMEL, Arş. Gör., Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi, E-Posta: mustafatemel@erciyes.edu.tr Anahtar Kelimeler: Osmanlı basınında kadın, Kadın gazetesi, Terakki-i Muhadderat. Keywords: Woman in Ottoman press, Woman newspaper, Terakki-i Muhadderat.