Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 11 Sayı: 57 Haziran 2018 Volume: 11 Issue: 57 June 2018 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2018.2427 ÇİZGİ ROMAN OLARAK VOLTAİRE’İN “KANDİD YA DA İYİMSERLİK ÜZERİNE” ADLI ROMANININ İNCELENMESİ A STUDY ON VOLTAIRE’S NOVEL NAMED “CANDIDE OR OPTIMISME” AS A COMIC BOOK Ali YAĞLI • Öz Voltaire 18. yüzyıl aydınlanma döneminin önde gelen Fransız yazar ve filozofları arasındadır. Birey haklarını ve aklı ön plana çıkararak iyimserliği, feodaliteyi ve savaşları sorguladığı Kandid (Candide) adlı eserinde hiciv ve trajedinin en güzel birlikteliğini sergilemiştir. Voltaitre, eserine bu adı iyimserliği ve saflığı en iyi temsil ettiği için koymuştur. Hayali bir şatoda, hayali bir baronun yanında saf, temiz duygularla kötülüklerden uzak yetişen Kandid’in öyküsü şatoda işlediği bir kötülükten dolayı kovulmasıyla başlar. Macerası boyunca Bulgar askerlerinin yanında savaşlara katılır. Birçok Avrupa ülkesini gezer ve oradan da Amerika kıtasına geçer. Hayali Eldorado ülkesinden zengin olarak döner. Edindiği servetini sevgilisi Künegond’u bulabilmek için harcar ve onu son yolculuğunu yaptığı İstanbul’da bulur. Yazar, Alman filozof Leibniz’in fikirlerini öyküdeki Pangloss üzerinden eleştirirken devrin yönetici ve önemli şahsiyetlerini de hayali karakterler üzerinden yerer. Voltaire’e göre hayatın anlamı ve hakkındaki düşünceler insanı boş tartışmalara ve mutsuzluğa götürmektedir. Bunların etrafında kısır bir döngü oluşturmaktan ziyade çalışıp emeğin hazzıyla mutlu olmak gerekir. Bizde bu çalışmamızda Kandid’in çizgi romana uyarlanmış halini inceleyerek, resimlemeyle öykü arasında benzeyen ve ayrışan bazı yönleri saptamaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: Voltaire, Kandid, Çizgi Roman Uyarlaması. Abstract Voltaire is one of the leading French writers and philosophers of the 18th century enlightenment period. In his work Kandid (Candide), in which he questioned optimism, feudalism, and wars by emphasing individual rights and reason, he exhibited a beautiful combination of satire and tragedy. Voltaitre chose “Kandid” as the title for his work, as it well represented optimism and purity. The story of Kandid begins upon his blunder that makes him get sacked from the imaginary imaginary chateau where he grew with pure and clear sentiments away from evil alongside an imaginary baron. He participates in wars alongside the Bulgarian soldiers throughout his adventure. He travels many European countries and then America. He returns rich from the imaginary Eldorado country. He spends his fortune to find his lover Künegond and finds her in Istanbul where he made his last journey. While the author criticizes the ideas of the German philosopher Leibniz through Pangloss in the story, he satirizes the rulers and important figures of the era through imaginary characters. According to Voltaire, the meaning of life and ideas about it lead people to empty debate and unhappiness. It is necessary to work hard rather than create a vicious cycle around them to be happy with the pleasure of self-effort. In this study, we have tried to determine the similar and dissimilar aspects between the illustration and the story by comparing Kandid with the comic book version. Keywords: Voltaire, Kandid, Comic Book Version. Giriş Kandid, asıl adı François Marie Arouet olan Fransız yazar ve filozof Voltaire’in dünya çapında tanınmış eserlerinden biridir. 18. yüzyıl Alman filozof Leibniz’in “ Mümkün olan evrenin en iyisinde yaşıyoruz; dolayısıyla dünyamızda her şey en iyidir” sözüne karşı çıkan Voltaire, eserinde Kandid üzerinden bu ilkenin geçersizliğini hicivli bir şekilde ortaya koyar. Yazar, Leibniz’in iyimserlik felsefesini, ortaçağ geleneklerinin halen devam ettiği 18. yüzyılın acımasız dünyasında geçerli olmadığını gösterir. Bunu yaparken de saf, temiz yürekli, kötülük bilmez kahramanı Kandid’i yetiştiği ortamdan çıkararak hayatın gerçek yüzüyle tanıştırır. Efendisi Pangloss’un kendisine öğrettikleriyle tamamen zıt bir dünyayla karşılaşan Kandid’in saflığı yüzünden başına gelmedik olay kalmaz. Voltaire, Kandid’e birçok ülke dolaştırarak insanların kötülüklerini, savaşların acımasızlığını, kralların zulmünü ve dünyanın nasıl bir cehenneme benzediğini gösterir. Okuyucu, öykü boyunca şiddetin ve kötülüğün doğadan değil, insanın kendisinden kaynaklandığına şahit olur. Öyküde feodal yapının insanı ve toplumları nasıl ezdiğinin acı bir eleştirisi yapılır. Eser aynı zamanda tarihi ve sosyolojik bilgileri içermesi bakımından da eğitici ve öğretici bir yapı üzerine inşa edilmiştir. Otuz bölümden oluşan eserin olay örgüsünde süreklilik yoktur. Yazar her bölümde Kandid’i yeni bir maceraya taşıyarak bazı olayları onun üzerinden diğer farklı olaylara bağlamaya çalışmıştır. • Dr. Öğretim Üyesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Eğitimi Bölümü.