** Prof. Dr., Karabük Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Karabük-Türkiye, ORCID: 0000-0002-3083-7202, e- posta: a.ozyurek@karabuk.edu.tr ***Dr. Öğr. Üyesi, Karabük Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Karabük-Türkiye, ORCID: 0000-0002-7042-2159, e- posta: betulkurnaz@karabuk.edu.tr Gönderi Tarihi: 04.03.2018 - Kabul Tarihi: 31.12.2018 Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi - Mersin University Journal of the Faculty of Education “Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2019; 15(1): 246-261” Araştırma Makalesi / DOI: 10.17860/mersinefd.401251 Zorba ve Kurban Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Formu: Güvenilirliği ve Geçerliliği Evaluation Form for Bully and Victim Child Behavior: Reliability and Validity Arzu ÖZYÜREK*, Fatma Betül KURNAZ** Öz: Akran zorbalığı davranışlarının önlenmesinde, erken yaşlardan itibaren çocuklarda zorba ve kurban davranışlarının belirlenmesi önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada, zorba ve kurban çocuk davranışlarını değerlendirmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu 176 okul öncesi ve ilkokul öğretmeninden oluşmuştur. Alan yazın ışığında oluşturulan ölçek maddelerinin kapsam geçerliği için uzman görüşünden yararlanılmıştır. Yapı geçerliğinin belirlenmesinde Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri ve güvenilirliğin kestirilmesinde KR-20 iç tutarlılık katsayısından yararlanılmıştır. Sonuç olarak; “Zorba ve Kurban Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Formu” ismi verilen ölçeğin “Zorba-Çocuk Davranışları”, “Kurban-Çocuk Davranışları” ve “Pasif Zorba-Çocuk Davranışları” olmak üzere üç alt boyuttan ve 32 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Ölçek KR-20 iç tutarlılık katsayısı Zorba- Çocuk Davranışları alt boyutu için 0,86, Kurban Çocuk Davranışları alt boyutu için 0,88 ve Pasif-Zorba Çocuk alt boyutu için ise 0,71 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin, okul öncesi ve ilkokul döneminde zorba, kurban ve pasif zorba çocukların saptanmasında geçerli ve güvenilir veriler sunabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Zorbalık, kurban, pasif-zorba, çocuk davranışları Abstract: Identification of bullying and victim behavior in children in early ages is important to prevent peer bullying. Thus, the present study aimed to develop a measurement instrument to assess the bully and victim child behavior. The study group included 176 pre-school and primary school teachers. The scale items were designed in relation to the knowledge available in literature and field specialists were consulted for content validity. Explanatory and Confirmatory Factor Analyzes, KR-20 internal consistency coefficient were conducted to determine validity and reliability. As a result, it was determined that the scale called “Bully and Victim Child Behavior Evaluation Assessment Form” included 32 items and 3 sub-dimensions, namely "Bullying Child Behavior", "Victim Child Behavior" and "Passive Bullying Child Behavior". Scale KR-20 internal consistency coefficient was calculated as 0.86 for Bullying Child Behavior subscale, 0.88 for Victim Child Behavior subscale and 0.71 for Passive Bullying Child Behavior subscale. It was concluded that the scale can provide valid and reliable evidence for identification of bully, victim and passive-bully children during pre-school and primary school periods. Keywords: Bullying, victim, passive-bully, child behavior Giriş Bireysel, sosyal ve eğitimsel bir problem olan şiddetin en önemli nedeni, toplumdaki sosyal ilişkiler olarak görülmektedir. Şiddet insanlar arasında bire bir olabileceği gibi, medya aracılığıyla veya devletler aracılığıyla da olabilir. Fiziksel, duygusal/psikolojik, sözel, cinsel, ekonomik, kültürel şiddet olmak üzere pek çok şiddet türünden söz etmek mümkündür. Şiddet bir saldırganlık biçimidir ve saldırganlık hem şiddeti hem de zorbaca eylemleri kapsamaktadır. Vurma, tekme atma gibi eylemlerin yapıldığı durumlarda, zorbaca eylemler aynı zamanda şiddet olarak kabul edilmektedir (Turan, Çubukçu ve Girmen, 2010). Zorbalık, bir kişinin kasıtlı