Matteo Piccin Wenecja PoPowicze na Cesarskim UniwersyteCie warszawskim (1869–1915): między tradycją i rewolucją* Религия... Народ наш не получает религиозного образования. [...] Надо подумать и как можно скорее позаботиться о нравственно-религиозным образовании народа. Разумеется, к этому должно быть призвано духовенство. Но увы! Духовенство наше само лишено образования и того духа дея- тельности, которым совершаются хорошие, обще- ственные дела. Оно само требует подъема  . a.W. nikitienko Семинаристы приносили в институт привычку к рюмочке”  . S.N. Braiłowskij W dziejach rosyjskiej dziewiętnastowiecznej inteligencji ważne miejsce zajmuje duchowieństwo prawosławne, a zwłaszcza tzw. „biały kler”, obejmujący księży świeckich, diakonów, psalmistów oraz nauczycieli religii. Z jego szeregów wywodzili się wybitni przedstawiciele rosyjskiej inteligencji o pochodzeniu nieszla- checkim ( raznoczyńskim), zaangażowani w debatę dotyczącą spraw polityki i kwestii społecznych  . Duchowieństwo świeckie stanowiło * Niniejsze studium stanowi rozszerzoną wersję artykułu pt. I popoviči all’Università Imperiale di Varsavia (1869–1915): fra tradizione e rivoluzione, który ukazał się po raz pierwszy we włoskim czasopiśmie slawistycznym „Russica Romana”, XV, 2008, s. 43–55.  А. Никитенко, Дневник, 27 декабря 1868 г., t. 3, Москва 2005, s. 231.  С. Браиловский, Воспоминания о Н.А. Лавровском, „Исторический Вестник”, t. 79, 1900, 3, s. 1110.  Wśród najwybitniejszych inteligentów, wywodzących się ze stanu duchowieństwa, warto wspo- mnieć o: mężu stanu M. Sperańskim; flozofach i teoretykach radykalizmu N. Czernyszewskim i N. Dobrolubowie; krytyku literackim N. Nadieżdinie ; historykach A. Szczapowie, W. Kluczew- skim, S. Sołowjowie, P. Znamieńskim, M. Kojałowiczu; slawistach i flologach O. Bodiańskim, Przegląd Wschodni, t. XI, z. 3 (43), s. , ISSN 0867–5929 © Przegląd Wschodni 2008