MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 2019 Cilt: 8 Sayı: 2 MANAS Journal of Social Studies 2019 Vol.: 8 No: 2 ISSN: 1694-7215 Atıfta Bulunmak İçin / Cite This Paper: Fedai, R. (2019). “Sağlıkta Dönüşüm Programının Öncesi: Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Gelişimi: 1923-2003”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2): 2010-2032 Geliş Tarihi / Received Date: 30.01.2019 Kabul Tarihi / Accepted Date: 22.02.2019 Araştırma Makalesi SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMININ ÖNCESİ: TÜRKİYE’DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ: 1923-2003 1 Dr. Öğr. Üyesi Recep FEDAİ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi recepfedai@comu.edu.tr ORCID ID: 0000-0002-5547-0048 Öz Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın 2003 yılında ilan edilmesi ile alanda yapılan çalışmalar bu döneme odaklanmakta; geçmiş politikalar yalnıza dönemsel olarak ele alınmaktadır. Bu durum alan yazın açısından bir eksiklik olarak görülmekte ve kapsamlı bir çalışma ile Türkiye’de sağlık hizmetlerinin tarihsel gelişimine yönelik bir analizin yapılmasını gerektirmektedir. Çalışmada Türkiye’de sağlık hizmetlerinin gelişimine yer verilerek tarihsel süreç çerçevesinde sağlık hizmetlerinin dönüşümü anlaşılmaya çalışılacaktır. Türkiye’de sağlık hizmetlerinin gelişiminden sonra Türkiye’de sağlık hakkı ve sağlık hizmeti kavramlarının nasıl işlediği ele alınarak sağlık yatırımlarının gelişimine yer verilecektir. Bu doğrultuda çalışmada sağlıkta dönüşüm öncesi ve sonrasını daha iyi anlayabilmek adına birtakım politika metinleri ele alınmıştır. Çalışma ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren devletin yapısal ve işlevsel dönüşümüne neden olan reformların sağlık hizmetlerini nasıl dönüştürdüğü ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri, Sağlık Hizmetlerinde Planlama, Sağlık Yatırımları, Sağlık Hizmetlerinin Gelişimi. BEFORE THE HEALTH TRANSFORMATION PROGRAM: DEVELOPMENT OF HEALTH SERVICES IN TURKEY: 1923-2003 Abstract With the announcement of the Health Transformation Program in 2003, studies in the field focus on this period; past policies are addressed only periodically. This situation is seen as a lack of space and the type of health services in Turkey it is a comprehensive study requires an analysis of the historical development. transformation of health care in the framework of the historical process giving place to the development of health services in Turkey in the study will try to understand. After the development of health services in Turkey, how the concept of the right to health and health services in Turkey, considering that work will be given to the development of health investments. In this respect, some policy texts were discussed in order to better understand before and after the transformation in health. Since the founding of the Republic of Turkey and the study of reforms that cause structural and functional transformation of the state it is discussed how to transform health care. Keywords: Ministry of Health, Health Services, Health Care Planning, Health Investments, Development of Health Services. 1 Makale, Doç. Dr. Can Umut ÇİNER danışmanlığında hazırlanan “Dünya Bankası’nın Türkiye’de Sağlık Politikalarına Etkisi: Sağlıkta Dönüşüm Programı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 2017”, doktora tez çalışmasından üretilmiştir.