19.YÜZYILDAN 20.YÜZYILA BEġĠKTAġ-MASLAK-BÜYÜKDERE AKSI Tuğba GÖKSU*, Nuran KARA PİLEHVARİAN** ÖZET: Bu makalenin hedefi Beşiktaş-Maslak-Büyükdere aksının oluşum ve gelişim süreçlerini incelemek, gelişimini etkileyen faktörleri değerlendirmek, aksta meydana gelen işlev değişikliklerini tespit etmek, bu işlev değişikliklerinin sebep ve sonuçlarını değerlendirmek, aksın günümüzdeki haline erişinceye kadar ki evrelerini belirlemektir. Anahtar Kelimeler: Yıldız,Beşiktaş, Maslak, Büyükdere, Levent ABSTRACT: The aims of the article are examining of the formation and development processes of Maslak-Büyükdere axis, evaluating the factors affecting its development, determining the functional changes occurred on the axis and evaluating the causes and consequences of them , determining the phases of the axis until it reaches the present state. Keywords: Yıldız,Beşiktaş, Maslak, Büyükdere, Levent GĠRĠġ Günümüze dek yapılmış pek çok araştırma Maslak Büyükdere aksının 1970 sonrası oluşum ve gelişimini incelemiştir.Bu incelemeler aksın bulunduğu Beşiktaş bölgesinin 1970 öncesi, 19.yüzyıl sonu-20.yüzyıl başındaki işlev değişimlerini dikkate almamıştır.Bu çalışmada 19.yüzyılda Osmanlı Devleti'nin yönetim merkezi niteliğini taşıyan bölge, 1909'da başlayan işlevsel değişiminden itibaren incelenmiştir.Osmanlı Devleti'nin tarih sahnesinden silinmesi, 1923'de kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin yeni yönetim merkezini Ankara'da yapılandırmasıyla birlikte İstanbul'daki son yönetim merkezi bölgesel olarak değişime uğramıştır.1936'ya kadar askeri alanlar dışında terk edilmiş bir bölge görünümündeki saray alanı 1936'da Beşiktaş Tayyare Fabrikasının kurulmasıyla sanayi işlevi ile bölge yeniden hareketlenmeye başlamıştır.1937'de *Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Tarihi ve Kuramı Yüksek Lisans öğrencisi *Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Tarihi Anabilimdali Öğretim Üyesi