Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 12/35, p. 49-67 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12458 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY This article was checked by iThenticate. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİ * Yusuf AVCI ** - Serhat KÜÇÜK *** ÖZET Kültür, bir milletin hayat tarzıdır. Bu hayat tarzı dili oluşturduğuna göre, dil öğrenmek, o hayat tarzıyla tanışmak, belli bir süre sonra da onu benimsemek anlamına gelir. Dilin bu özelliğinden dolayı devletler politikalar oluşturur ve bunu gerçekleştirmek üzere yöntemler, yaklaşımlar geliştirir. Ana dili öğretiminin kendine has yöntem ve yaklaşımları olduğu gibi, yabancı dil öğretiminin de bağlı olduğu kültüre, coğrafyaya ve düşünce yapısına uygun bir yöntemi bulunmaktadır. Yabancılara Türkçe öğretiminde özgün bir yöntem bulunmamaktadır. Buna bağlı dilin yapısına uygun dil bilgisi öğretimi yöntemi de bulunmamaktadır. Dil düşünce analizi teorisi bu noktada bize bir yöntem önerisinde bulunmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi çalışmalarında bu teoriye uygun olarak gerçekleştirilen uygulamalar sistemin başarılı olduğunu ortaya koymuştur. Dolayısıyla ilgili teori doğrultusunda Türkçe öğretiminin temel disiplini ve yakın ilgili disiplinlerine odaklanmak önemli gözükmektedir. Gerçekleştirilen bu çalışmada dil düşünce analizi teorisi çerçevesinde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil bilgi si bölümünün nasıl öğretildiği üzerinde durulmuştur. Türkçenin anlam ve anlama bağlı yapısı açısından dil bilgisine uygun cümleleri diğerlerinden ayırma dil bilgisine uygun bu cümlelerin anlam ve yapısını ortaya koyma durumundan araç olarak yararlanılmalıdır. Böylece Türkçenin anlam boyutundan hareket edilmiş ancak yapıda ihmal edilmemiş olur. Yöntem olarak dil bilgisi konusunu yansıtan örnek metin ve cümlelerden hareketle ve yapılandırmacı yaklaşımın uygulandığı Türk dil -düşünce sisteminin istediği tümden gelim yöntemi uygulanır. Bu yönteme göre dil bilgisi konuları daha önceden yapılmış olan ihtiyaç analizine göre sınıflandırılır. Konuların ihtiyaç analizi, Türk diliyle ilk defa karşılaşan bir yabancının ihtiyaç duyacağı önceliklerin belirlenmesi esasına dayanır. Anlam merkezli bir yaklaşımın sonucu olarak temel dil * Bu makale 1.Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi Malaga/İspanya 18-24 Eylül 2017 tarihlerinde özet bildiri olarak sunulmuştur. ** Doç. Dr. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, El -mek: yavci@comu.edu.tr *** Yrd. Doç. Dr. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Bölümü, El-mek: serhatkucuk@karabuk.edu.tr