272 “Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-27 Haziran 2007 Erzurum, (Poster Bildiri)” ERZURUM KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN MISIR ÇEŞİTLERİNİN MİNERAL BESLENME FARKLILIKLARI Nesrin YILDIZ 1 Sancar BULUT 2 Esra AKSU 1 Ali ÖZTÜRK 2 Özcan ÇAĞLAR 2 1 Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü, 25240 Erzurum 2 Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, 25240 Erzurum ÖZET: Erzurum Ovası koşullarında 2004 ve 2005 yıllarında Tesadüf Blokları deneme planına göre yürütülen bu araştırmada, 17 mısır çeşidinin (BORA F 1 , DK-440, DK-585, DK-647, MEB-547, OTELLO, P-3394, POALİS, PROGEN-1550, RX-770, RX-788, SZE TC 513, TTM-81-3, DKC-6022, Yerli-OLUR, Yerli-TORTUM, Yerli-ŞENKAYA) mineral beslenme farklılıkları incelenmiştir. Örneklerde yapılan P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn ve Mn analizi sonuçları; P, K, Mg, Fe, Cu, Zn ve Mn yönünden ürün yılları arasındaki farklar ile K hariç, diğer besin elementleri içeriği yönünden yıl x çeşit interaksiyonlarının önemli olduğunu göstermiştir. İlk yılda K ve Mg, ikinci yılda ise K hariç, diğer besin elementleri içeriği yönünden mısır çeşitleri arasındaki farklar önemli bulunmuştur. Süt olum dönemi sonundaki kuru madde verimi ile besin elementleri içerik değerleri arasındaki bütün ikili korelasyonların önemsiz olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Mısır, mineral beslenme, çeşit DIFFERENCES IN MINERAL NUTRITION OF CORN VARIETIES GROWN IN ERZURUM CONDITIONS ABSTRACT: Mineral composition differences of 17 corn varieties (BORA F 1 , DK-440, DK- 585, DK-647, MEB-547, OTELLO, P-3394, POALİS, PROGEN-1550, RX-770, RX-788, SZE TC 513, TTM-81-3, DKC-6022, Yerli-OLUR, Yerli-TORTUM, Yerli-ŞENKAYA) were investigated in Erzurum plain conditions between the years of 2004 and 2005. The experimental design was the randomized block design. The test results for P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn and Mn indicated that mineral contents of P, K, Mg, Fe, Cu, Zn and Mn were different between the years, and the year x variety interactions were significant for all nutrients except for K. the differences in nutrition contents of corn varieties were significant for all nutrients except K and Mg for the first year and K for the second year of the experiment. All correlations among plant nutrient contents and dry matter contents in milk- dough stage were not statistically significant. Keywords: Maize, mineral nutrition, cultivar GİRİŞ 1960'lardan günümüze, bitkilerin mineral beslenmesinde genetik denetime ilişkin ilgi giderek artmış ve bu konuda sayısız araştırma yapılmıştır. Kültür bitkilerinin mineral beslenmelerinin genetik denetim altında olduğu, varyeteler arasında ortaya çıkan sayısız beslenme farklılıkları ile ortaya konmuştur. Bu konuda daha özel kanıtlar, beslenme istekleri farklı olan çeşitleri konu olan kalıtım çalışmalarından elde edilmiştir. Bazı hallerde başlıca beslenme süreçleri, tek bir gen çiftinin denetimi altındadır. Çoğu durumlarda son derece karmaşık genetik sistemler devreye girmektedir (Gerloff ve Gabelman, 1983; Graham, 1984). Bitki çeşitleri ve ekotipler, topraklardaki dağılımları temel alınarak, ekofizyolojik yönden sınıflandırılabilirler. Bu yolla bitki çeşitlerinin gruplandırılmasına bir örnek olarak; asidofoblar (asit sevmeyenler), asidofiller (asit sevenler), kalsifüj (kalsiyum sevmeyenler), kalsikoller (kalsiyum sevenler), holofitler (tuz sevenler), glikofitler ve metalofitler (ağır metalce zengin topraklara uyum sağlamış bitkiler) verilebilir. Özellikle doğal bitki örtüsü başta olmak üzere, bitkilerin ekofizyolojik koşullar yönünden toprak pH'sı (Kinzel, 1983), tuzluluk (Munns ve ark., 1983) ve ağır metallere (Woolhouse, 1983) tepkileri, değişik yazarlarca ayrıntılı şekilde irdelenmiştir. Besin alım etkinliği yönünden genotipik farklılıklar birçok faktöre bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu faktörler besin alımı, besin taşınımı, bitki içinde besinin kullanımı ve besinden