Niniejszy artykuł jest pierwszą od wie- lu lat publikacją dotyczącą nowo pozy- skanych zabytków związanych z najstar- szym założeniem warszawskiego grodu książęcego. Wszystkie prezentowane zna- leziska zostały wydobyte w czasie badań wykopaliskowych i nadzorów archeolo- gicznych, prowadzonych w latach 2004- -2007 na dziedzińcu głównym pałacu Pod Blachą. Dzięki odkryciom przed- miotów pochodzących z dobrze zacho- wanych warstw późnośredniowiecznych, a związanych z odkrytymi reliktami ar- chitektury obronnej mamy możliwość poszerzyć naszą wiedzę na temat życia ówczesnych ludzi. Wydaje się, że ponow- nie sprowokuje to dyskusję na temat po- czątków osadnictwa na tym terenie. Kwestia publikacji średniowiecznych materiałów archeologicznych ze star- szych badań prowadzonych na terenie zamkowym bądź w jego bezpośredniej okolicy przedstawia się źle. Pierwsze pu- blikacje materiałów w „Warszawskich Ma- teriałach Archeologicznych”, obejmujące zarówno ceramikę, jak i zestaw metali, pozostawiają duży niedosyt pod wzglę- dem i merytorycznym, i edytorskim. W późniejszym czasie w zasadzie tylko ceramika doczekała się pełniejszych i za- dowalających opracowań. Inne katego- rie zabytków ruchomych, z wyjątkiem przyczynkarskiego artykułu o zabytkach skórzanych z fosy, czekają jeszcze na swoje opracowania 1 . Odkryte przez nas zabytki materialne, wykonane z różnych surowców, stanowią dobry nośnik informacji, dotyczących przede wszystkim datowania warstw ar- cheologicznych i obiektów architekto- nicznych z nimi związanych. Tematem wiodącym tego artykułu jest więc omó- wienie funkcji i datowania poszczegól- nych przedmiotów, które badacze zali- czyli do tzw. grupy zabytków wydzielo- nych. Zaznaczamy, że jest to wstępna pre- zentacja i interpretacja zespołu zabytków przez nas odkrytych. Kilka przedmiotów wymaga jeszcze przeprowadzenia spe- cjalistycznych analiz laboratoryjnych i konsultacji ze specjalistami. Niezbędne wydaje się sięgnięcie do źródeł pisanych, szczególnie dotyczących podróży przed- stawicieli kościoła i rycerstwa mazowiec- kiego do Ziemi Świętej. Ze względu na niewielką liczbę publikacji zabytków z okresu późnego średniowiecza pojawi- ły się również duże trudności ze znale- zieniem analogii dla niektórych prezen- towanych przedmiotów. Będzie to wy- magało pogłębienia poszukiwań i posze- rzenia ich zasięgu. Przedstawimy pokrótce zabytki rucho- me, wykonane z żelaza i metali koloro- wych, szkła, rogu, gliny, kamienia oraz drewna. Dla potrzeb tego artykułu ode- szliśmy od klasycznego dla opracowań archeologicznych podziału na podroz- działy grupujące zabytki ze względu na materiał, z jakiego był wykonany. Starali- śmy się przedmioty bardziej powiązać z ludźmi zamieszkującymi gród – stąd ta- ki podział tematyczny. Zdajemy sobie sprawę, że jest on niedoskonały i wiele 39 Rafal Mroczek* PÓŹNOŚREDNIOWIECZNE ZABYTKI RUCHOME Z BADAŃ NA DZIEDZIŃCU GŁÓWNYM PAŁACU POD BLACHĄ * Zamek Królewski w Warszawie, Dział Badań Archeologicznych.