ünümüzde tedavisi yapılamayan pek çok hastalığın nedeni, yaşam için vaz- geçilmez bazı hücre-doku ve organların, bir daha normal yapı ve işlevine döndürülemeyecek şekilde hasarlanmış olmasının sonucudur. 1 Böyle has- talıkların tedavisi ancak hasara uğramış hücre-doku ve organların biyolojik işlev- lerini yerine koymak yada tamir etmek (rejeneratif tıp) ile olanaklı olabilecektir. Turkiye Klinikleri J Med Oncol-Special Topics 2015;8(2) 141 Embriyonik Kök Hücre Araştırmaları/ Tedavileri ve Olası Etik Sorunlar ÖZET 21. yüzyılda teknoloji yaşamımızın her alanını kaplamış ve getirdiği yeniliklerle birlikte bilim çevrelerinde sonu gelmez tartışmaları başlatmıştır. Bu tartışmaların en çarpıcı olanları da tek- nolojinin en hızlı ve etkili olarak girdiği sağlık alanındadır. Dokuların sınırlı farklılaşma özellikle- rine karşın kendilerine ait kök hücrelerin varlığı ve klinik uygulamalara girişi yaklaşık 10-15 yıldır bilinmektedir. Pek çok çalışma erişkin dokularında çok yönlü farklılaşma özelliği gösteren hücre- lerin varlığını bildirmektedir. Kök hücreler özellikle yenileştirici tıp uygulamalarındaki potansiyel rolleri nedeniyle araştırmalara konu olmaktadırlar. Bu kapsamda embriyonik kök hücreler farklı- laşma yeteneklerinin fazla olduğu gerekçesiyle daha tercih edilir konumdadırlar. İnsan embriyosu üzerindeki çalışmalar embriyonun durumuna bağlı yasal çerçeve içinde yürütülmekte ise de bu araştırmalarda gerek “embriyon”un ahlaki konumu gerekse olası etik ve yasal sorunların ortaya çık- ması kaçınılmaz gözükmektedir. Bu makalede elde edilme kaynakları açısından embriyonik kök hücre araştırmalarında ortaya çıkan etik, yasal sorunlar ile çözüm önerileri ve sınırlılıklar insan ya- şamının değeri açısından tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Embriyonik kök hücreler; deneysel tedaviler ABSTRACT Technology has covered all aspects of our lives in the 21st century and initiated end- less debates in scientific circles along with its innovations. One of the most remarking debates had been in the area of health where technology has penetrated in the fastest and most efficient man- ner. It is known, for about 10-15 years, that tissues have stem cells of their own and their intro- duction to clinical practices despite their limited features of differentiation. Many studies report the availability of cells showing multi-directional differentiation features in mature tissues. Stem cells are the topic of researches particularly due to their potential roles in regenerative medicine prac- tices. In this regard, embryonic stem cells are more preferable on grounds that they have more dif- ferentiation skills. Studies on human embryo, although conducted within legal frame depending on the state of embryo, emergence of both the moral status of embryo and other ethical issues seem in- evitable during these studies. This compiled article shall cover, based on obtaining resources, eth- ical problems in embryonic stem cell researches and proposals for their solution, and ethical and legal issues and limitations in embryonic stem cell studies as possibilities improving human life shall be discussed from the point of value of human life. Key Words: Embryonic stem cells; therapies, investigational Turkiye Klinikleri J Med Oncol-Special Topics 2015;8(2):141-7 Mukadder GÜN a a Beslenme ve Diyetetik Servisi, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, İstanbul Bu çalışma temel olarak Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Etiği ve Tıp Tarihi Doktora Programı 2007-2008 Bahar Dönemi seminer çalışmasına dayanmaktadır. Yazışma Adresi/Correspondence: Mukadder GÜN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Beslenme ve Diyetetik Servisi, İstanbul, TÜRKİYE gunmukadder@yahoo.com Copyright © 2015 by Türkiye Klinikleri DERLEME