TANZMAT HKÂYE VE ROMANLARINDA MEKÂN UNSURU OLARAK DENZ MARINE IN TANZMAT REFORM SPACE AN ELEMENT OF THE STORY AND NOVELS Salih OKUMU * Beste Semiha BAHÇEC ** Özet Tanzimat ile birlikte Osmanlı’da ekonomik ve kültürel alanlarda olduu gibi sosyal alanda da köklü deiimler ve yenilikler meydana gelir. Bu deiim ve yeniliklerden biri de Tanzimat dönemi eserlerinin konu ve temalarında görülür. Yazılan hikâye ve romanlarda Boaziçi ve çevresi güzellik ve elence mekânı olarak kullanılmaya balanır. Deniz, bu dönem eserlerinde güzellik mekânı olmasının yanında kayık ve sandal sefaları ile mehtap ve vapur gezintileri gibi elence unsuru olarak da ele alınır. Bu çalımada denizin, Tanzimat hikâye ve romanlarında bir mekân unsuru olarak nasıl ele alındıı, o dönem sosyal yaantısına etkileri ve yazarların denize bakı açıları üzerinde durulacaktır. Anahtar Sözcükler: Tanzimat, Deniz, Mekân, Hikâye, Roman. Abstract Reforms in the Ottoman Empire, economic and cultural fields, as well as with the radical changes in the social field and innovations occur. One of these changes and innovations, issues and themes seen in the works of the Tanzimat period. Written stories and novels, the Bosphorus and the surrounding area as a place of beauty and recreation is used. In this study, the sea, the Tanzimat novels, stories and how they deal with as an element of a space, the effects of social life of that period, and the authors will focus on the perspectives of the sea. Keywords: Tanzimat, Sea, Space, Story, Novel. Giri Corafi bir kavram olarak deniz, edebi eserlerde genellikle özgün bir imge olarak kullanılır. XIX. yüzyıl Türk Edebiyatı’nda yeni yeni tanınmaya balayan Batılı hikâye ve romanlar, vaka kuruluunun genilii ölçüsünde, olayları tahlil etmede, duygu ve düünceleri okuyucuya vermede Tanzimat yazarları için elverili bir edebi vasıtadır. * Yrd. Doç. Dr., Ordu Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öretim Üyesi. ** Ordu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Örencisi.