İKİ ÜNİVERSİTEDEKİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI ÖĞRENCİLERİNİN ALT BRANŞLARDAKİ BAŞARI DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Salih ÇEPNİ 1 , Tuncay ÖZSEVGEÇ 1 , Funda SAYILKAN 2 , F.Bilge EMRE 2 1 KTÜ, Fatih Eğitim Fak., İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi A. B. D., TRABZON 2 İnönü Üniversitesi, Eğitim Fak., İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi A. B. D., MALATYA ÖZET: İlk öğretimdeki fen bilgisi dersini yürüten öğretmenlerin çoğunluğunun fen bilgisi derslerinin bazı konularını yürütmekte zorluklarla karşılaştıkları bilinmektedir. Bununla birlikte, fen bilgisi öğretmenliği programından mezun olan öğretmenlerin bu derslerin her üç branş konularında (fizik, kimya ve biyoloji) yeterli olmaları beklenmektedir. Bu programa gelen öğrencilerin akademik başarıları, her bir alt branştaki başarıları ve temel kavramları anlama düzeylerinin lisans eğitimleri boyunca değişimlerinin nasıl gerçekleştiği ve buna eğitim fakültelerinin katkısının ne yönde olduğu bugüne kadar üzerinde fazla durulmamış bir konudur. Bu çalışmanın amacı, KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Programında yapılan iki çalışmadan elde edilen sonuçların İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programındaki öğrenciler için de geçerli olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmada özel durum yöntemiyle, KTÜ deki çalışmalarda geliştirilen ve her üç branşta belirli konuları içeren başarı testi, İÜ Eğitim Fakültesi fen bilgisi öğretmenliği 1, 2, 3, ve 4. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Adayların temel kavramları anlamadaki gelişim ve değişimleri her iki üniversitede birbirine paralellik göstermektedir. 1. GİRİŞ İlköğretim fen bilgisi programı fizik, kimya ve biyoloji konularını içeren birleştirilmiş bir programdır. Bundan dolayı programı uygulayacak olan öğretmenlerin her üç branşta yeterli düzeyde eğitim almış olmaları ve bu alanlara karşı eşit tutum ve başarı göstermeleri gerekmektedir. Bununla birlikte, eğitim fakültelerinin orta öğretim öğretmenliği programlarından mezun olan adayların, ilköğretimin I. ve II. kademesinde yer alan fen bilgisi derslerini amaçlarına uygun olarak veremedikleri ve bunun doğal sonucu olarak da bu derslerde etkili olamadıkları konusunda bulgular mevcuttur (Çepni, Özsevgeç & Bacanak, 2001a; Çepni, Küçük & Ayvacı, 2001b). Akgün (1998)’de yaptığı çalışmada, farklı branşlardan mezun olan, fakat fen bilgisi derslerini yürüten öğretmenlerin alanları dışındaki konuları anlatmada ve özellikle laboratuar uygulamalarında yetersiz olduklarını belirtmiştir. Yukarıda belirtilen problemi çözmek için YÖK-MEB işbirliği çerçevesinde eğitim fakültelerinde ilköğretim fen bilgisi öğretmenliği programları açılmış ve her üç alana eşit mesafede davranımda bulunabilecek öğretmenlerin yetiştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda açılan bu programlar mezunlarını vermiş ve bunların bazıları aktif olarak göreve başlamışlardır. Bu adayların her üç branşa karşı eşit tutum ve başarıya sahip olmaları beklenirken, yapılan çalışmalarda bir branşa karşı daha fazla tutum ve başarı göstererek mezun oldukları belirlenmiştir (Çepni ve diğer., 2001a; Çepni ve diğer., 2001b). Bu programa kayıt yaptırmadan önce ilgi duydukları branştaki konulara adayların daha çok önem verdikleri, diğer konulara ise fazla ilgi duymadıkları yönünde bulgular mevcuttur (Çepni ve diğer., 2001a; Çepni ve diğer., 2001b). Bu da aklımıza şu soruyu getirmektedir: Fen bilgisi öğretmenliği programlarından mezun olan adaylar branş öğretmeni gibi davranıyorlarsa, bu programların açılma gerekçesi nedir? Bununla birlikte, öğretmenin alan ve alan eğitimi bilgisindeki yeterliliği, öğrencilerinin fen derslerindeki başarılarını ve derse karşı olan tutumlarını etkileyen önemli bir faktördür (Germann, 1998; Ataklı, 2000). Bundan dolayı ,öğretmenin kişiliği, mesleki yeterliliği ve öğretmenlik mesleğine karşı tutumu önemlidir (Sözer, 1996). Bu programa gelen öğrencilerin akademik başarıları, her bir alt branştaki başarıları ve kavramları anlama düzeylerinin lisans eğitimleri boyunca değişimlerinin nasıl gerçekleştiği ülkemizde geniş çaplı olarak üzerinde fazla durulmamış bir konu olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Programında yapılan iki çalışmadan (Çepni ve diğer., 2001a; Çepni ve diğer., 2001b) elde edilen aşağıdaki sonuçların İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programındaki öğrenciler için de geçerli olup olmadığını araştırmaktır. KTÜ’ deki çalışmalarda elde edilen sonuçlar: 1. Öğretmen adaylarının fen testindeki başarılarında cinsiyetleri önemli bir faktör değildir. 2. Testteki her üç konuda (Fizik, Kimya ve Biyoloji) adaylar yeterli alan bilgisine sahip değillerdir.