Selma ALTINKALE DEMER, Ümit MEMÝÞ Süleyman Demirel Üniversitesi, Jeotermal Enerji, Yeraltýsuyu ve Mineral Kaynaklarý Araþtýrma ve Uygulama Merkezi, 32260 Isparta-TÜRKÝYE * Corresponding author: selma@mmf.sdu.edu.tr Isparta Ýl Merkezinde Ýçme Sularýnýn Farklý Florür Ýçeriklerinin Ýncelenmesi Özet Sularda bulunan yüksek florür deðerleri sularýn içme suyu olarak kullanýlmasýný olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalýþmada Isparta'nýn mahallerinden örnekler alýnmýþ ve iki ayrý analiz yöntemi (iyon seçici elektrot ve iyon kromatografisi) ile florür ölçümleri gerçekleþtirilmiþtir. Elde edilen analiz sonuçlarýna göre lokasyonel florür daðýlým haritasý hazýrlanmýþ ve Isparta ili merkezindeki sular florür deðerleri bakýmýndan 4 bölgeye ayrýlmýþtýr. Hem "iyon kromatografisi (IC)" hem de "iyon seçici elektrot (ISE)" yöntemleri ile ölçülen florür konsantrasyonlarýnýn birbiri ile uyumlu olduðu görülmüþtür. Ancak genel olarak IC yöntemi ile ölçülen florür deðerleri, ISE yöntemi ile ölçülen deðerlerden daha düþük çýkmýþtýr. Belediyece yapýlan harmanlama iþlemleri ile sýnýr deðerleri (>1,5 mg/L) aþan bölgelerdeki sularýn florür deðerleri standart deðerlere getirilmiþ, ancak bazý bölgelerde ise standart deðerlerin (<0,5 mg/L) de altýna düþmüþtür. Standart deðerlerin altýna düþen florür deðerleri diþ geliþimi ve saðlýðý açýsýndan olumsuz sonuçlar yaratabilir. Bu nedenle Isparta içme sularýndaki harmanlama iþlemleri daha dikkatli olarak yapýlmalýdýr. Anahtar Kelimeler: Florür, Isparta þebeke suyu, iyon kromatografisi, iyon seçici elektrot. Investigation of different fluoride contents of drinking waters in Isparta City Center Abstract The high fluoride values in waters consumed as drinking water are undesirable. In this study, fluoride contents of samples taken from some neighborhoods of Isparta city have been analysed using two different analytical methods (ion-selective electrodes and ion chromatography). Based on the obtained data, fluoride map was prepared and distribution of fluoride content in the tap waters of Isparta city have been determined and the waters were divided into 4 regions according to fluoride values. It is observed that fluoride contents analysed by "ion chromatography (IC)" and "ion selective electrode (ISE)" method are compatible with each other. However, in general, fluoride values measured by IC method are lower than those measured by the ISE method. By the blending processes, fluorine contents of the waters, higher than the limit value (> 1.5 mg /L), was brought to a standard value, but in some regions they are reduced below the standard values (<0.5 mg /L). Fluoride contents of the waters obtained below the standard value may give rise to problems in terms of dental development and health. Therefore, blending operations for the drinking waters used in Isparta city should be carried out very carefully. Keywords: Fluoride, Isparta public water system, ion chromatography, ion selective electrode. Demer SA, Memiþ Ü (2011) Isparta Ýl Merkezinde Ýçme Sularýnýn Farklý Florür Ýçeriklerinin Ýncelenmesi. Ekoloji 20 (79): 77-82. No: 79, 2011 77 Ekoloji 20, 79, 77-82 (2011) doi: 10.5053/ekoloji.2011.7910 GÝRÝÞ Ýnsan saðlýðý açýsýndan florür içme sularýnda belirli bir konsantrasyon aralýðýnda bulunmalýdýr. Dünya Saðlýk Örgütü (Anonymous 2006b) ve ülkemizde de Türk Standartlarý Enstitüsü (Anonymous 2005b) tarafýndan belirlenen kriterlere göre içme suyunda bulunmasý gereken maksimum florür konsantrasyonu 1,5 mg/L olarak belirlenmiþ- tir. Düþük miktardaki florür deðeri özellikle çocuklarýn diþ geliþimi ve saðlýðý açýsýndan olumsuz etkiler gösterirken, yüksek miktardaki florür diþ ve kemiklerde birikmekte ve florozis olarak bilinen hastalýða sebep olmaktadýr. Florürlü suyun uzun vadede kullanýmý kemikleri olumsuz etkilemekte ve aðýr iskelet problemlerine yol açmaktadýr (Browne ve ark. 2004). Ýçme suyundaki florür konsantras- yonunun (i) 0,5 mg/L'den düþük olduðunda diþ hassasiyeti oluþtuðu, (ii) 0,5 - 1,5 mg/L arasýnda vücut için gerekli olduðu, (iii) 1,5 - 4 mg/L arasýnda diþ florozis hastalýðý, (iv) >4 mg/L olduðunda diþ ve iskelet florozisi ve (v) 10 mg/L'den fazla olduðunda ise kýrýlmalarýn gerçekleþtiði florozis hastalýklarý olarak saðlýða olan etkileri belirlenmiþtir (Dissanayake 1991, Meenakshi ve ark. 2004, Alemdar ve ark. 2009). Dünya Saðlýk Örgütü (WHO) raporlarýna göre Isparta ilinde, iklime baðlý su tüketim miktarý da göz önüne alýnarak, içme sularýndaki maksimum florür iyonu miktarýnýn 1,2 Geliþ: 22.02.2010 / Kabul: 01.11.2011 ARAÞTIRMA NOTU