Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa Năm học: 2018-2019 TÔN NGỌC MINH QUÂN 1 SÓNG (XUÂN QUỲNH) (In trong tập Hoa dọc chiến hào) “Mà sống tức là phải viết. Nói được niềm vui nỗi khổ của mình, tôi cảm thấy có cái sung sướng không mấy ai có!” (Xuân Quỳnh). I. Xuân Quỳnh – Tiếng thơ còn mãi: 1. Tiểu sử: - Xuân Quỳnh (tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh), sinh ngày 6 tháng 10 năm 1942 tại làng La Khê, xã Văn Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là quận Hà Đông, Hà Nội). Xuất thân trong một gia đình công chức, mồ côi mẹ từ nhỏ, bố mấy khi có dịp gần bên gia đình vì công tác xa, bà được bà nội nuôi dạy từ nhỏ đến khi trưởng thành. - Tháng 2 năm 1955, Xuân Quỳnh được tuyển vào Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và được đào tạo thành diễn viên múa. Bà đã nhiều lần đi biểu diễn ở nước ngoài. - Từ năm 1962 đến 1964, Xuân Quỳnh học Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khoá I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau khi học xong, bà làm việc tại báo Văn nghệ, báo Phụ nữ Việt nam. - Năm 1973, Xuân Quỳnh kết hôn với nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ, trước đó, Xuân Quỳnh kết hôn lần đầu tiên với một nhạc công violin của Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và đã ly hôn. - Từ năm 1978 đến lúc mất Xuân Quỳnh làm biên tập viên Nhà xuất bản Tác phẩm mới. - Xuân Quỳnh mất ngày 29 tháng 8 năm 1988 trong một tai nạn giao thông tại đầu cầu Phú Lương, thị xã Hải Dương (nay là thành phố), tỉnh Hải Dương, cùng với chồng Lưu Quang Vũ và con trai Lưu Quỳnh Thơ mới 13 tuổi. - Xuân Quỳnh được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001. - Ngày 30 tháng 3 năm 2017, Chủ tịch nước Trần Đại Quang ký quyết định số 602 chính thức truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật cho cố nhà thơ Xuân Quỳnh với hai tập thơ là Lời ru mặt đất và Bầu trời trong quả trứng. 2. Tổ ấm đầu tiên của nhà thơ Xuân Quỳnh: "Quỳnh là người phụ nữ thông minh, hóm hỉnh. Đối với tôi, cô ấy là người tài sắc vẹn toàn. Trước khi là vợ chồng, chúng tôi là đồng nghiệp, cô ấy là diễn viên múa, còn tôi là nhạc công kéo violon. Chúng tôi có nhiều kỷ niệm đẹp ở Nhà hát ca múa nhạc, cùng có những chuyến lưu diễn ở trong nước, nước ngoài. Việc hai người không ở được với nhau cũng là duyên số. Tôi biết một phần lỗi do mình, tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Thời còn sống chung, tôi là người chỉ mải chăm lo cho gia đình để cô ấy tập trung viết văn. Một phần vì tôi thích được chăm sóc người khác, chăm vợ con mình chứ chăm ai mà thiệt, một phần là công việc của tôi cũng chỉ có thế, không đi làm thêm được. Tôi vẫn nhớ, hồi đó, gặp Xuân Quỳnh không ai hỏi: "Quỳnh ơi, đong gạo chưa?" mà thể nào cũng hỏi: "Quỳnh ơi, có bài thơ mới nào chưa?". Chính tôi cũng đã động viên cô ấy đi học Trường Viết văn Nguyễn Du để sự nghiệp sáng sủa hơn. Và rõ ràng, cuộc đời cô ấy đã sang trang khi cô ấy bỏ nghề múa để đến với nghiệp văn chương..." (Lưu Tuấn) 3. Tổ ấm thứ hai và cuối cùng: “Anh đã quyết định lấy chị Xuân Quỳnh. Sau bao nhiêu sóng gió anh chị đã về sống với nhau. Chị Quỳnh là người tốt và hiểu anh. Mong và tin rằng anh chị sẽ đem lại hạnh phúc cho nhau và sẽ làm được nhiều việc có ích cho đời…” (Thư của Lưu Quang Vũ viết cho người em trai thứ hai trong gia đình) 4. Thơ tình cho bạn trẻ - Xuân Quỳnh: Vẫn con đường, vạt cỏ tuổi mười lăm Mặt hồ rộng, gió đùa qua kẽ lá Lời tình tự trăm lần trên ghế đá Biết lời nào giả dối với lời yêu... Tôi đã qua biết mấy buổi chiều Bao hồi hộp, lo âu và hạnh phúc Tôi trăn trở nhiều đêm cùng hoa cúc Đợi tiếng gà đánh thức sự bình yên Dòng sông này, bãi cát, cánh buồm quen Hoa lau trắng suốt một thời quá khứ Tôi đã đi đến tận cùng xứ sở Đến tận cùng đau đớn, đến tình yêu Buổi chiều này sặc sỡ như thêu Muôn màu áo trong hoàng hôn rạng rỡ Bàn tay ấm, mái tóc mềm buông xoã