115
* Bu çalışma, Mânası Sahihtir Tabiri ve Ali el-Kārî’nin el-Esrâru’l-merfû‘a’sında Hakkında
Bu İfadeyi Kullandığı Rivâyetler (Yalova Üniversitesi, 2018) isimli yüksek lisans tezin-
den türetilmiştir.
** Ümraniye İlçe Müftülüğü Kâzım Karabekir Orta Cami Uzman İmam Hatibi,
sinanpala82@hotmail.com.
Cilt/Volume: V | Sayı/Number: 1 | Yıl/Year 2019
hadisvesiyer.info | © Meridyen Derneği
Makale / Article
“Mânası Sahihtir” Tabiri ve
Hakkında Bu İfadenin Kullanıldığı Rivayetler*
Sinan Pala**
Özet
Muhaddisler, rivayetlerin hangi derecede Hz. Peygamber’e (s.a.v.) nisbet edilebileceği
meselesini, oluşturdukları birtakım ıstılâhlarla tespit ve ifade etmeye çalışmışlardır.
Özellikle hicrî V. yüzyıldan itibaren mevzû rivayetleri bir araya getirmek amacıyla telif
edilen eserlerde ve daha sonra, insanlar arasında hadis diye meşhur olmuş rivayetlerin
hakikatlerini beyan etmek maksadıyla yapılan çalışmalarda, muhaddislerin bazı rivayetler
hakkında sıkça “mânası sahihtir” ifadesini kullandıkları müşâhade edilmektedir. Bu
makalede, öncelikle “mânası sahihtir” tabirinin daha çok kullanıldığı hadis türü olan
mevzû hadisle ilgili özet bilgiler verilmiştir. Akabinde “ح معناه صح له ولكن أصل/ aslı yoktur
fakat mânası sahihtir” ifadesinden neyin kastedildiği, hangi anlamda ve ne tür rivayetler
için kullandığı, “mânası sahihtir” ifadesinin ne zaman ve ilk olarak kim/kimler tarafından
kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, bazı mevzûât eserlerinde “mânası
sahihtir” ifadesinin zikredildiği rivayetler hakkında kısa malumatlar da verilmiştir. Son
olarak da, Ali el-Kārî’nin el-Esrâru’l-merfû‘a isimli eserinde “mânası sahihtir” dediği
rivayetlerden bazıları incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zayıf hadis, mevzû hadis, mânası sahihtir, Ali el-Kārî.