Tp h ho h  hi v Nhn vn p 5  1b (2019) 17-31 17 Người Hoa ở Nagasaki thế kỷ XVII-XVIII Nguyễn Thị Lan Anh * Tóm tắt: Dưới chính sách Sakoku (Tỏa quc) trong sut thời Edo (1603-1868), Nagasaki đ trở thành mt cảng thương mi lớn ở Nht Bản gio thương với nướ ngoi đặc biệt là Trung Quc. Thời gian này, Mc phủ okugw đư r hnh sáh kiểm soát vô cùng chặt chẽ với Hà Lan và có phần nới lỏng hơn đi với Trung Quc. Thế kỷ XVII-VIII thương nhn đến giao dịch ti cảng Nagasaki và những người Hoa nhp quc tịch Nht Bản phải tp trung sinh sng ti khu ph dnh ho người Hoa, to nên cng đồng người Hoa ti Nagasaki. Với vai trò là những phiên dịch cầu ni giữa quan chứ đị phương với thương nhân Trung Quc, h đ ó những đóng góp lớn đi với mu dịch ngoi thương Nht Bản - Trung Quc thời bấy giờ. Ngoài công việc của phiên dịch, h còn tiếp nhn và cấp phát giấy chứng nhn mu dịch, ghi chép các tin tức mu dịch ngoi thương… phục vụ Mc phủ. Cng đồng người Ho đ mng li sng vn hó, v.v… từ quê hương mình tới Nagasaki kiến to thành mt phiên bản Trung Quc giản thể vô ùng đặc sắc và dấu ấn vn hóa Trung Quc vẫn òn được bảo tồn ho đến ngày nay. Từ khóa: vn hó rung Quc; cảng thương mi; người Hoa ở Nagasaki. Ngày nhận 29/3/2019; ngày chỉnh sửa 29/5/2019; ngày chấp nhận đng 31/5/2019 DOI: https://doi.org/10.33100/tckhxhnv5.1b.NguyenThiLanAnh 1. Mở đầu  Nagasaki là tỉnh nằm ở phía Tây Bắc quần đảo yushu được biết đến là khu vực tp trung nhiều đảo tiêu biểu như Goto Iki sushim… v ó đường ven biển dài nhất trong 47 tỉnh thành của Nht Bản. Nagasaki là cứ điểm ngoi thương ủa Nht Bản với thế giới bên ngoài trong sut chiều dài lịch sử. Từ thời Cổ đi, Iki và Tsushima là cửa ngõ gio lưu với Trung Quc qu đường Triều iên. ến thời Trung đi, Iki, Tsushima và Goto vẫn đóng vi trò mấu cht trong gio lưu vn hó ngoi thương của Nht Bản với Trung Quc và Triều Tiên. Cửa ngõ này còn có dấu ấn lịch sử khi quân Mông Cổ tấn ông lên đất liền. Thời Cn đi, các cảng ở Ngski được phân  rường i h H Ni; emil: nhntl@hnu.edu.vn vùng như ảng Tsushima là cửa ngõ giao lưu với Triều Tiên, cảng Nagasaki là cửa ngõ tiếp đón H Ln v rung Quc. Từ hai cảng cử ngõ ny vn hó kỹ thut tư tưởng… từ Trung Qu được truyền tới Nagasaki và từ đó huyển giao sang các vùng khác trong cả nước. Trong sut thời k bế quan tỏa cảng, mu dịch ngoi thương được giới hn trong bn cửa ngõ: Nagasaki (giao dịch với Hà Lan và Trung Quc), Tsushima (giao dịch với Triều Tiên), Satsuma thuc Kagoshima (giao dịch với vương quc Ryukyu (Lưu Cầu-nay là Okinawa)), Ezo thuc Hokkaido (giao dịch với Nga) (Oishi 2014: 3-5). Nagasaki là cảng tiếp đón thuyền buôn Trung Quc nên nhiều người Trung Quc đ sinh sng ở đy trong thời gin di trước khi chính sách Tỏa qu được ban hành và chính những người Ho ny đ ó nhiều đóng góp ho mu dịch