46 TOPLUM VE BİLİM 147 • 2019 Türkiye’de neoliberal popülizm, otoriterleşme ve kriz Ümit Akçay* Özet: Bu makale, Türkiye’de Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarlarının ekono- mi politiği ve popülizm üzerine yürüyen kamusal tartışmaya, emek merkezli bir pers- pektif ile dahil olmayı amaçlamıştır. Makalenin argümanları üç noktada özetlenebi- lir. İlki, AKP hükümetlerinin 2002’den beri ana akım neoliberal programı iki düzelt- me ile takip ettikleridir. Bunlar (i) yeni bir neoliberal refah rejiminin uygulanması ve (ii) finansal içerilmenin artmasıydı. Makale aynı zamanda, oluşturulan otoriter emek rejiminin, AKP’nin neoliberal popülizminin ayrılmaz bir parçası olduğunu ileri sürü- yor. İkinci olarak makale, neoliberal popülizmin kurulması sonrasında siyasi mücade- lenin doğasının değiştiğini ve siyaset sahnesinin giderek daha fazla yönetici sınıf içi mücadeleler tarafından belirlediğini ileri sürüyor. Son olarak, 2013 sonrasında ser- maye birikim modelindeki krizin neoliberal popülizmin krizine eşlik ettiği ileri sürül- müştür. Bu kriz konjonktürü, AKP hükümetlerinin otoriter eğilimlerinin güçlenmesi- ne neden olmuş ve sonunda siyasi rejimin tek adam yönetimine doğru değişimini be- raberinde getirmiştir. Anahtar sözcükler: Neoliberal popülizm, finansallaşma, neoliberal refah rejimi, ser- maye birikim modeli krizi, otoriterizm. Giriş Popülizm, içeriği farklı şekilde doldurulan, bazı durumlarda birbirinden çok farklı gelişmeleri açıklamak için kullanılan esnek bir kavram olagelmiştir. Hat- ta, bir özelliği de net bir tanımın olmamasıdır (Laclau, 1977: 143). Popülizm kavramının kendisi gibi ekonomik içeriği de tarihsel olarak şekillenir. Ancak son dönemde kavramın daha sık gündeme gelmesinin nedeni, 2008’de patlak veren ve halen aşılamayan küresel ekonomik kriz sonrasında dünya ekonomi- sinde ve siyasetinde yaşanan gelişmelerdir. Bu gelişmeler arasında belki de en (*) Doç. Dr., Berlin School of Economics and Law, e-mail: uemit.akcay@hwr-berlin.de