1 İLKÖĞRETİM 4-5. SINIF ÖĞRENCİLERİYLE ÖĞRETMEN VE VELİLERİNİN OKUMA KÜLTÜRLERİ Araş. Gör. Hilmi DEMİRAL, ESOGÜ Eğitim Fakültesi, hilmidemiral@ogu.edu.tr Ahmet ARIN, Bozüyük İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, aarin11@gmail.com ÖZET Bu araştırmanın amacı, Bozüyük ilçesindeki ilköğretim 4-5. sınıf öğrencileriyle öğretmen ve velilerinin okuma kültürlerini belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için ilköğretim 4-5. sınıf öğrencilerinin okuma kültürleri “cinsiyet, sınıf düzeyi, sosyo-ekonomik düzey” açısından; öğrenci velilerinin okuma kültürleri “yaş, öğrenim durumu ve meslekleri” açısından; öğretmenlerinin okuma kültürleri ise “kıdem, yaş, görev yaptıkları okul” açısından” değerlendirilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyo-ekonomik düzeyi düşük öğrencilerin okuma kültürlerinin diğer öğrencilere göre düşük olduğu, eğitim basamakları açısından; “sınıf düzeyinin artmasıyla okuma düzeyi düştüğü, erkek öğrencilerin okuma düzeylerinin kız öğrencilere göre daha düşük olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin öğrencilerine model olma davranışlarını daha az sergiledikleri, velilerin ise ekonomik düzeyleri ile okuma kültürleri arasında paralellik olduğu görülmüştür. GİRİŞ İnsanlar arası ilişkilerin en önemli aracı olan dil, tüm dünya uluslarının önemle üzerinde durduğu bir konudur. Vatandaşlarına iyi bir ana dili eğitimi vermeyi amaçlayan ülkeler, ekonomilerinin önemli bir kısmını buna harcamaktadır. Türkiye’deki ana dili eğitimine bakıldığında geçmişten bugüne üzerinde sürekli çalışılmış, 1924,1926 ve 1930’dan 1968,1981 ve 2005 yılına kadar değişik model ve programlarla sürekli yenilenme ihtiyacı duyulmuştur (Coşkun,2007). Bu programların tasarlanışı esnasında ilkokuma yazma öğretimi, dil bilgisi öğretimi, öğretme-öğrenme süreci, metin seçimi gibi alanlarda değişiklikler yapılmış, bunların çözümüne dönük araştırmalar yayımlanmıştır. Bunlar arasında bireylerin ilkokuldan başlayarak yükseköğretime kadar okuma alışkanlıkları, becerileri, ilgileri de sayılabilir. Türkçe öğretimi, bireye dört temel dil becerisi kazandırmayı amaçlar. Bu becerilerin ortak amacı; bireyin hayatı boyunca her türlü iletişim faaliyetlerine eksiksiz ve doğru bir şekilde katılmasını sağlamaktır. Bu becerilerden “okuma”, bireyin hayatı ve insanları anlamasını sağlar. Okuma sözcüğü anlamsal olarak üç boyutta değerlendirilebilir: okur-yazar olma, okuma alışkanlığı, eleştirici ve irdeleyici okuma (Sever,1990). Okuma faaliyetleri her