205 How to cite: Yalçınalp, E., Meral, A. 2019. Ruderal Plants in Urban and Sub-Urban Walls and Roofs, Ege Univ. Ziraat Fak. Derg., 56 (2):205-212, DOI: 10.20289/zfdergi.478083 Araştırma Makalesi (Research Article) Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg.,2019, 56 (2):205-212 DOI: 10.20289/zfdergi.478083 Ruderal Plants in Urban and Sub-Urban Walls and Roofs Kentsel ve Yarı Kentsel Alanlardaki Duvar ve Çatılarda Ruderal Bitkiler ABSTRACT Objective: Main purpose of this study is to identify the ruderal plant species which spontaneously grows on the wall and roof surfaces in urban and sub-urban areas due to their limited ecological needs and to contribute to the creating of the sustainable green areas in urban environments by understanding the parameters that ruderals depend on while they require little maintenance and irrigation support if not no. Material and Methods: The main material of this study is the ruderal plants which were collected from totally 60 walls and 36 roof surfaces within six districts of Trabzon city –Akçaabat, Arsin, Çaykara, Of, Ortahisar and Yomra in Turkey. From these 96 habitats, 1540 plants samples form the walls and 448 plant samples from the roofs were collected. All the plant samples collected from the research area were identifed in the herbarium of the faculty of forestry in Karadeniz Technical University. Apart from this, parametres afecting coverage rate of common species on three diferent habitats were analysed. Results: It was found that 448 samples from the roof surfaces distributed into 61 species while 1540 samples from the walls distributed into 196 species. Plus, according to the analyses, 28 species were found on all three diferent habitats. As a result of the observations, measurements and analyses, it is clear from the study that coverage rate of the plant species depends on anthropogenic interaction, daylight period and depth of the media but there is no relation with the number of the species on the surfaces. Conclusion: Ruderal plants are defnitely important to study on, if the world wants the term sustainability to fnd its real meaning as they require nearly nothing to grow in hard conditions. In urban life, maintenance is getting more and more expensive for green areas in urban life and this makes it difcult for them to survive especially when cities have limited budget on this, which has often occurred all over the world recently. There is no doubt that ruderal plants ofer a great opportunity for modern era urban areas with their limited needs to grow in hard conditions. Furthermore, when thinking about the fact a serious amount of the ruderal plants detected on all three basic habitats has a great landscape plant characteristics, the approaches to their usage in urban areas are really critical. ÖZ Amaç: Bu araştırmanın amacı kentsel ve yarı kentsel alanlardaki duvar ve çatılarda, sınırlı ekolojik isteklerle varlıklarını sürdürebilen ruderal bitkilerin tespitinin yanı sıra ekolojik olarak sorunlu alanların (orta refüj, sanayi ve çöp alanları… vb.) yeşillendirilmesi ve kent ekolojisine kazandırılması açısından, ruderal bitkilerin gelişimine ve kaplama yoğunluğuna etki eden etmenlerin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: Araştırmanın bitkisel materyalini Trabzon ili’nin Akçaabat, Ortahisar, Yomra, Arsin, Of ve Çaykara ilçelerinden seçilen, toplam 60 duvar ve 36 çatıdan toplanan bitkiler oluşturmaktadır. Toplam 96 örnek alanından, duvarlardan 1540, çatılardan 448 olmak üzere 1988 bitki numunesi toplanmıştır. Toplanan bitkiler KTÜ herbaryumunda teşhise uygun halde kurutulduktan sonra teşhisleri yapılmış ve istatistiki analizlerle üç farklı ekolojik alanda ortak bulunan türlerin kaplama yoğunluklarının bağlı oldukları parametreler araştırılmıştır. Bulgular: Çatılardan toplanan 448 bitki numunesi 61 farklı tür ile alanda yayılış gösterirken, duvarlardan toplanan 1540 bitki numunesinin ise 196 farklı tür ile yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma alanında belirlenen 28 türün her üç farklı habitatta yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Yerinde yapılan gözlemler ve ölçümler sonucunda bitkilerin kaplama yoğunlukları belirlenmiş olup, sonrasında yapılan istatistiki analizler sonucunda bitkilerin kaplama yoğunlukları alanların maruz kaldıkları antropojen etki, güneşlenme süreleri ve besin ortamı derinliğine bağlı olarak farklılıklar gösterirken, tür sayısının kaplama yoğunluğu üzerine etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Sürdürülebilir yeşil kavramının daha anlamlı hale gelebilmesi için üzerinde çalışılması gereken en önemli konulardan biri de ruderal bitkilerdir. Kent hayatında bakım giderlerinin gittikçe önem kazandığı ve yaşam koşullarının her anlamda güçleşmektedir. Kent hayatında güçleşen bu şartlara adapte yeteneği oldukça üst düzeyde olan ruderal bitkilerin anlaşılması, karakteristiklenin ortaya konulması ve mümkünse çok daha az bakım desteği için kentlerde kullanılan bitkisel materyale destek sağlamasının mümkün kılınması modern dönem kentleri için atılabilecek en önemli adımlardan biri olacaktır. Yapılan araştırma sonucunda her 3 habitat için, ruderal bitkilerin gelişimlerinin ve kaplama yoğunluklarının antropojen etki ile ters orantılı, besin ortamı derinliği ve güneşlenme süreleri ile ise doğru orantılı olduğu belirlenmiştir. Araştırma alanında tespit edilmiş ortak türlerin ciddi bir kısmının peyzaj bitkisi olarak da değerli olabilecek türler olduğu düşünüldüğünde, bu türlerin kent peyzajlarında kullanılmalarına yönelik eğilimlerin oldukça anlamlı olacağı açıktır. Alınış (Received): 02.01.2018 Kabul Tarihi (Accepted): 03.12.2018 Emrah YALÇINALP 1 Alperen MERAL 2* 1 Karadeniz Technical University, Faculty of Forestry, Department of Landscape Architecture, Trabzon 1 Orcid No: 0000-0001-9772-0482 2 Bingol University, Faculty of Agriculture, Department of Landscape Architecture, Bingol 2 Orcid No: 0000-0001-6714-7187 *sorumlu yazar: alperenmeral@bingol.edu.tr Keywords: Urbanization, biological diversity, ruderal vegetation, roof, walls Anahtar Sözcükler: Kentleşme, biyolojik çeşitlilik, ruderal vejetasyon, çatı, duvar