PAHIWATIG SA KUMUNIKASYON Ang pakikipaghalubilo ay marahil ang isa sa mga bagay na hindi nan maiiwasan. Sa loob ng ang komunidad ay imposibleng hindi ka makipag-usap sa ibang tao. Likas sa ang mga Pilipino ang pagiging masayahin, palakaibigan at tayo tayo ay magiliw sa ang mga bisita kaya naman ang pakikipagugnayan at pakikipagusap sa ibang tao ay hinding hindi maiaalis at maiiwasan. Hindi rin nan maitatanggi na minsan ay nagkakaroon tayo ng kausap na hindi nan gusto o minsan naman ay hindi nan guto ang mismong pinaguusapan. Ayaw naman nang bastusin ang ang kausap at sabihin sa kanilang tayo ay naasiwa. Paano nga ba nan maipaliliwanag at maipababad sa ang kausap na nakararamdam ka ng pagkaasiwa sa inyong usapan? Ang paraan ng pakikipag-usap ay nakadipende sa ang kausap kung siya ba ay ibang tao o di ibang tao. Mas malaya at komportable kasi ang pakikitungo nan sa di ibang tao kaya naman kung hindi nan gusto o naasiwa tayo sa usapan ay agad nan itong masasabi at maipararang. Sa ibang tao naman ay may limitasyon at distansya sapagkat hindi ganoon ka lalim ang relasyon nan sa kanila kaya nagaalinlangan pa tayo magsabi ng diretso sa kanila. Kaya naman kung hindi nan kaya mag salita ng prangka o diretsahan ay pwede tayong gumamit ng pagpapahiwag. Ayon kay Maggay (2002) na ang pagpapahiwag ay isang paraan ng komunikasyon na may kinalaman sa di-tuwirang pagpapaabot ng mensahe. Maihahalimbawa rito ang parinig, pasaring, pahaging, padaplis, paramdam, at papansin. Ang mga ito ay karaniwang naipapahayag sa pamamagitan ng masalimuot na kombinasyon ng berbal at di-berbal na mga palatandaan gaya ng dabog, ligoy, tampo, biro, lambing, maktol, at paglalangis. Ang pagpapahiwag ay kalimitan nang ginagawa dahil tayong mga Pilipino ay mayroong konsepto ng hiya. Ayaw nang ipahiya ang ang kausap at lalong-lao namang ayaw nan na tayo ang mapahiya. Isinisaalang-alang nan ang mararamdaman ng ang kausap kaya tayo ay nahihiyang diretsohin sila kaya gumagamit tayo ng pagpapahiwag. Sinasabi ni Dagmang (1996) na mahirap na pahiyain ang Pinoy at baka nga maramdaman niyang sinisira na ang sarili niya ng nagpapahiya sa kanya. Alam ng mga Pinoy ito kaya hindi sila basta-basta nanghihiya ng kanilang kapwa. Sa mga nananadyang manghiya, malimit ay pinapatulan na rin ito ng mga napapahiya dahil iba ang nananadya at hindi nananadyang manghiya. Malimit ay lumalaban ang Pinoy sa mga taong nananadyangmanghiya sa kanya. Ang pananadyang ito ay tagos sa kailaliman ng kaluluwa ng mga bikma ng mg anananadyang manghiya, kaya naman hindi na rin sila nahihiya na ipamalas ang galit nila sa mga walang-hiya. Alam nang hindi maganda ang manghiya at hindi rin magiging maganda ang takbo ng usapan kapag ang kausap mo ay napahiya mo at maari pa itong magdulot ng hindi pagkakainndihan. Tayong mga Pilipino ay may paguugali ring paligoy-ligoy sa usapan. Sa ugaling paligoy-ligoy ay mapapansin nan na kahit may ibig tayong iparang, ipagawa o sasabihin sa ang kapwa ay hindi kaagad nan ito ipinahahayag sa pamamagitan ng prangkahang pananalita.Tayo’y nagpapaligoy- ligoy muna (Dagmang, 1996). Sa ang ginagawang pagpapaligoy-ligoy at pagpapahiwag ay nasa kausap na nan nakadipende kung maiindihan niya ang mg amensahe na nais nang iparang at kung paano niya ito tatangapin. Sa ang pakikipag-usap ay pinapahalagahan nan ang mararamdaman ng bawat isa. Dito kasi nan masusukat ang kabuhan ng ang pakikipagkapwa. Sinasabi nga ni Dagmang (1996) na sa ibat-ibang larangan ng pakikipagkapwa ay mahalaga ang isang damdaming may pakundangan sa pakiramdam ng kapwa. Ang Pinoy, kapag may gustong sabihin ay nagpapadama; kapag may gustong malaman ay nakikiramdam.