V. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu (UZAL-CBS 2014), 14-17 Ekim 2014, İstanbul Mekânsal Otokorelasyon Teknikleri Kullanılarak MODIS Uydu Görüntüleri Üzerinden Yanmış Alan ve Yanma Şiddetinin Belirlenmesi Taşkın Kavzoğlu 1 , Şinasi Kaya 2 , Hasan Tonbul 3 1 Prof. Dr., Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, 41400, Kocaeli, kavzoglu@gyte.edu.tr 2 Doç. Dr., İstanbul Teknik Üniversitesi, Geomatik Mühendisliği Bölümü, 34469, Maslak, İstanbul, kayasina@itu.edu.tr 3 Araş. Gör., Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, 41400, Kocaeli, htonbul@gyte.edu.tr ÖZET Orman yangınları etkileri ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla tüm dünyada en önemli doğal afetlerin başında gelmektedir. İstatistiki veriler incelendiğinde orman yangınlarının ülkemizde değişken bir yapıda olduğu fakat son yıllarda nüfus artışına paralel olarak yangın sayısında belirgin bir artış olduğu gözlemlenmektedir. Bu durum; erozyon, heyelan, çölleşme, kütle kaybı ve doğal döngünün bozulmasına neden olmaktadır. Ayrıca, yangınlardan sonra zarar gören ormanların ve vejetasyonun yenilenmesi de arazi yönetimi açısından büyük önem arz etmektedir. Klasik yöntemlerle yanmış alanların ve yanma şiddetinin tespit edilmesi hem zaman bakımından hem de maliyet bakımından zorlu ve uzun bir süreç gerektirmektedir. Uzaktan Algılama alanında kullanılan gelişmiş teknikler sayesinde yanmış alan tespiti ve yanma şiddeti hakkında yüksek doğruluklu tespitler yapılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, MODIS (Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer) uydu görüntüleri ve mekânsal otokorelasyon teknikleri kullanılarak yanmış alanların tespitini yapmak ve yangın karakteristiğini belirlemektir. Bu kapsamda, Moran's I ve Getis–Ord Local Gi indeksleri yardımı ile detaylı analizler yapılmıştır. Yangın öncesi ve yangın sonrası uydu görüntülerinden oluşturulan spektral indislere bağlı olarak biyökütle kaybı ve karbon salınımı değişikliklerine göre yanma şiddeti belirlenmiştir. Uydu görüntüleri, yangın yönetimi açısından risklerin belirlenmesi ve yangın sonrası hasarın tahmin edilmesinde önemli bir kaynak olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde ciddi yangınların meydana geldiği Antalya bölgesinde yangın öncesi ve yangın sonrası uydu görüntüleri ve mekânsal otokorelasyon teknikleri birlikte uygulanarak yanmış alan tespiti ve analizi yapılmıştır. Getis-Ord Gi tekniğinin Moran’s I tekniğine göre, bölgenin bitki örtüsü için daha uygun olduğu ve yanan alan ile yanma şiddeti belirlemede yüksek presizyon gösterdiği saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Getis-Ord Gi, MODIS, Moran’s I, Orman Yangını, Yanma Şiddeti ABSTRACT DETECTING BURN AREA AND BURN SEVERITY USING MODIS SATELLITE IMAGE VIA SPATIAL AUTOCORRELATION TECHNIQUES Effects of forest fires and implications are one of the most important natural disasters all over the world. When the statistical data analyzed it is observed that forest fires have shown variation, but in parallel to the population growth a number of forest fires has increased widely in recent years. This causes erosions, landslides, desertification and mass loss. In addition, after forest fires, renewal of forests and vegetation crucial for land management. Classical methods used for detection of burned area and burn severity require a long and challenging process in terms of time and cost factors. Thanks to the advanced techniques used in the field of Remote Sensing, burned area and severity can be determined with high accuracy. The purpose of this study is using MODIS (Moderate Resolution Imaging Spectradiometer) satellite images and spatial autocorrelation techniques to detect burn area and its fire characteristics. In this context, with the help of spatial autocorrelation statistics such as Moran’s I and Get is-Ord Local Gi indexes, burned area characteristics were analyzed. Pre-fire and post-fire satellite images were used to determine fire severity depending on spectral indexes corresponding to biomass loss and carbon emissivity intensities. Satellite images have been used as an important source for identification of fire damages and risks in fire management field. This study was performed using pre-fire and post-fire satellite images and spatial autocorrelation techniques to determine and analyze forest fires in Antalya, Turkey where serious forest fires reoccurred. Getis-Ord Gi technique was found to be more effective than the Moran’s I for the study area and it produced the highest accuracy for the identification of burned area and burn severity. KeyWords: Burn Severity, Getis-Ord Gi, Forest Fire, MODIS, Moran’s I