LaborComm 2015 – 6. Uluslararası İşçi ve İletişim Konferansı, 9-10 Mayıs, Ankara-Türkiye LaborComm 2015 – The 6 th International Labor and Communication Conference, 9-10 May, Ankara-Turkey Analitik Dönüşüm ve Herşeyin İnterneti: Sayısal Kapitalizm Üzerine Değerlendirmeler Derya TELLAN 1, * ve Tolga TELLAN 2 1 Doç.Dr. Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü / Merkez Kampüs 25240 Erzurum 2 Araştırmacı, Yazar / İl Sağlık Müdürlüğü Hastaneler Caddesi No: 21 Yakutiye Erzurum E-Posta: derya109@yahoo.com.tr; ttellan@yahoo.com * Sorumlu Yazar; Tel.: +0-442-231 5145; Fax: +0-442-236 1716 Özet ‘Birbirleri arasında bağlantılı şebekeler/ağlar’ (Interconnected Networks) kavramının kısaltılmış hali olan internet, dünya üzerindeki sayısız kamu, özel, askeri, sivil, akademik ağın birbirine bağlanmasıyla biçimlenmiş olan bir elektronik - enformatik iletişim ortamıdır. İnternetin başlangıçtaki askeri -endüstriyel niteliğinden uzaklaşarak ticari-iletişim hizmetleri odaklı bir yapıya bürünmesiyle birlikte pazar yapısı için bilgiye dönüştürülmesi gereken bir veri seli içinde kalınmaya başlamış; kar ve rekabete dayalı piyasa dinamikleri de pek çok araştırmacının büyüyen veri yığınını analiz edecek farklı teknikler geliştirmelerine destek olmuştur. Son yıllarda bu denli yüksek miktarda veriye ulaşılmasını sağlayan temel etmen olarak makineler arası iletişim (M2M) gösterilirken, herhangi bir şeyin (varlığın ya da nesnenin) internet erişiminin olması ve internet üzerinden kendisine gelen komutlara göre çalışması ya da kendisinde ortaya çıkan bir değişikliği yine internet üzerinden gerekli yerlere ulaştırması ise ‘her şeyin interneti’ (internet of everything) kavramıyla nitelenmeye başlamıştır. Kapitalist pazar dinamiklerinin daha hızlı ve daha düşük maliyetlerle işlerliğinin sürdürülebilmesinin ancak ‘akıllı teknolojiler’ aracılığıyla mümkün olacağını ifade eden çokuluslu sermaye şirketleri, ‘her şeyin interneti’ ile sayısal teknolojiler üzerinden yeni bir hegemonik söylem zemini oluşturmakta ve gerek küresel büyümenin gerekse evrensel ölçekte sosyal uyumun güçlendirilmesinin sayısal platformların analitik dönüşümüne bağlı olduğunu varsaymaktadır. Çokuluslu şirketlerin, yapılandırılmamış ve hızla aktarılan veriden para kazanma anlayışının ötesine geçerek, veri toplama ve analiz metotlarını pazara sunulan mal ve hizmetlere uygulamaları ve algoritmaların tüketicilerin satın aldıklarına eklemlemesi ise analitik dönüşümün özünü oluşturmaktadır. Bu çerçevede, çalışmada, her şeyin interneti ile internetin yeni ve gelişkin formuna yön veren analitik dönüşümün toplumsal ilişkiler üzerindeki etkilerinin sermaye-emek çelişkisi bağlamındaki sonuçları tartışılmaktadır. Anahtar Kelimeler Her Şeyin İnterneti, Analitik Dönüşüm, Büyük Veri, Enformasyon Toplumu, Kapitalizm