Jakub Nowak Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Zakład Dziennikarstwa Pepe na polskich dróżkach – o memach i ich kulturowych migracjach Wstęp: memy są wędrowne Przedmiotem rozważań zawartych w tym artykule są internetowe memy, a zwłaszcza kulturowy status memów w procesach rekonstrukcji zbiorowych tożsamości ludzi, czyli to, w jaki sposób te globalne kontrkulturowe i – dziś coraz częściej – popkulturowe treści podlegają twórczemu lokalnemu przetwarzaniu i dostosowywaniu w ramach oddolnych zbiorowych praktyk grupowej identyf- kacji. To temat zbyt szeroki, by mógł tu zostać wyczerpany, dlatego traktuję ten artykuł jak przyczynek do tematu, którego podjęcie wymusza szybko rosnące kulturowe i polityczne znaczenie internetowych memów. W drugiej dekadzie XXI wieku nie tylko przekroczyły one granicę kontrkulturowych, niszowych sie- ciowych środowisk, ale i błyskawicznie rozpowszechniły się we współczesnej popkulturze jako jeden z emblematów sieciowej kultury popularnej w ogóle. Jako takie bywały adaptowane w różnych kontekstach w procesach wspólnoto- twórczych przez ruchy protestu (amerykański ruch Occupy z 2011 r. lub europej- ski ruch przeciwko ACTA z 2012 r.) czy polityczne ruchy poparcia (amerykańska alt-prawica w kampanii prezydenckiej w USA w 2016 r.). Zakładam jednocześ- nie, że po pierwsze, w mem internetowy wpisana jest jego gatunkowa ideolo- gia: względnie spójny system znaczeń konotowany przez ten kulturowy obiekt (popkulturowy sieciowy gatunek medialny). Po drugie, że owa ideologia, a także ściśle z nią związany zestaw praktyk czynią mem 1 obiektem chętnie wykorzysty- wanym w dyskursywnych procesach zbiorowej identyfkacji. 1 W tekście używam kategorii „mem” i „internetowy mem” zamiennie, jako oznaczającej pewien rodzaj sieciowych treści, a nie zjawisko opisywane przez twórców memetyki, takich jak Richard Dawkins czy Susan Blackmore. Memetyka jako akademicka propozycja teoretyczna nie została wykorzystana w tej pracy.