1 Karolina M. Hess, Zachodni ezoteryzm jako obszar badań akademickich – zakres, problematyka, perspektywa polska [w:] Światło i Ciemność. t. 7, Polskie studia ezoteryczne, M. Rzeczycka, I. Trzcińska (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2015, s. 11–38. Karolina Maria Hess Uniwersytet Jagielloński ZACHODNI EZOTERYZM JAKO OBSZAR BADAŃ AKADEMICKICH – ZAKRES, PROBLEMATYKA, PERSPEKTYWA POLSKA 1 TRUDNE POCZĄTKI Wiedza wyparta, konstruowanie tradycji, opozycja elitaryzmu i egalitaryzmu, znaczenie inicjacji, wpływ nurtów ezoterycznych na sztukę – to jedne z najpopularniejszych wątków, jakie znaleźć możemy w zachodnich opracowaniach dotyczących młodego, lecz bardzo dynamicznie rozwijającego się obszaru badań, uprawianych pod szyldem Western esotericisim. Kiedy zadamy sobie pytanie, czy badania tego typu prowadzone były dotychczas w Polsce, z dużym prawdopodobieństwem spodzi ewać się możemy odpowiedzi twierdzących – wszak tematyka motywów ezoterycznych np. w literaturze czy sztuce nie jest niczym nowym. Jednak nie wszystkie opracowania i ujęcia, nawet te z ezoteryzmem czy ezoteryką w tytule spełniają kryteria dyscypliny, która dostarcza obecnie zestawu pojęć i podejść stosowanych do analiz interesujących nas fenomenów. Samo pojęcie ezoteryzmu jest rozumiane różnorako, co może rodzić nieporozumienia. Co więcej – pojęcie to w wielu kulturach nacechowane w sposób utrudniający lub nawet uniemożliwiający podjęcie tej tematyki w ramach badań uniwersyteckich. Badacze tej dziedziny spotykają się z ciągłą koniecznością udowadniania, że przedmiot ich badań jest tematem poważnym, któremu należy przyjrzeć się z różnych perspektyw akademickich. 1 Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2013/11/N/HS1/04812.