SOSYAL KOOPERATİFÇİLİĞİN KADIN YOKSULLUĞUNA ETKİSİ: BAHÇELİEVLER KADIN KÜLTÜR, ÇEVRE VE İŞLETME KOOPERATİFİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Doç. Dr. H. Yunus TAŞ Yalova Üniversitesi Araş. Gör. Esra Nur KAZAR Yalova Üniversitesi Özet: Kooperatif, ortaklarının ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçla- rını en az maliyetle karşılamak amacıyla kurulan kar amacı gütmeyen bir iş- letme modelidir. Kooperatifçilikte, gönüllü ortakların karşılıklı yardım ve iş- birliği ilişkisi ağır basmaktadır. Sosyal kooperatifçilik ise, kooperatif türleri arasında, kamu yararı adına hizmet sağlamanın temel amaç olduğu bir sosyal girişim modelidir. Bu kooperatif türünde, eğitim, sağlık, bakım ve çevre dü- zenlemesi gibi sosyal hizmet faaliyetleri yerine getirilmektedir. Sosyal koope- ratifçiliğin toplumdaki dezavantajlı kesimleri oluşturan kadınlar, engelliler, yaşlılar, göçmenler ve bağımlılar gibi kırılgan kesimine istihdam imkanı sağ- laması ve böylelikle sosyal fayda yönünün ağır basması bu kooperatif türüne kamu hizmeti sağlayıcı özelliği kazandırmaktadır. Bu özelliği sebebiyle, Tür- kiye’de son dönemde sosyal kooperatifçilik modeli daha çok gündeme gelmeye başlamış, sosyal kooperatiflerin bilinirliklerinin artırılması için sosyal koope- ratifçilik treni gibi projeler uygulanmıştır. Dezavantajlı kesimi oluşturan grup- lardan biri olan kadınlar, işgücü piyasasından çeşitli nedenler sonucunda uzak kalmakta, istihdam olanaklarına olan uzaklığı sebebiyle yoksulluğu daha de- rinden yaşamaktadır. Bu bağlamda, sosyal kooperatifçilik modeli kadın yok- sulları işgücü piyasasına kazandırma imkanı barındırmaktadır. Bu çalışmada, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfının desteğiyle 2002 yılında kurulan ilk kadın kooperatifi olan ve sosyal kooperatifçiliği benimseyen Bahçelievler Ka- dın Kültür, Çevre ve İşletme Kooperatifi’nin kadın yoksulluğunu önlemedeki etkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda, kooperatifin ortakları ve çalışanları ile mü- lakat yöntemiyle kooperatifin kuruluş ve faaliyetleri hakkında bilgi alınarak kooperatifin kendileri üzerindeki ekonomik, sosyal ve psikolojik etkisi değer- lendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kooperatifçilik, Sosyal Kooperatifçilik, Kadın Yoksulluğu 1 Bu bildiri, Doç. Dr. H. Yunus TAŞ danışmanlığında yürütülen “ Kadın Kooperatiflerinin Kadın Yok- sulluğuna Etkisi: İstanbul ve Bursa Örneği” isimli doktora tez çalışmasının bir kısmından üretilmiştir.