URSZULA MARKOWSKA-PRZYBYŁA* Zastosowanie ujęcia funkcjonalnego do oceny zasobów kapitału społecznego w Polsce 1 Wstęp We współczesnych analizach procesów rozwojowych gospodarek narodowych, regionalnych i lokalnych przywiązuje się coraz większe znaczenie do czynników pozaekonomicznych, w tym do kapitału społecznego. Świadomość potrzeby ich uwzględniania w analizach, a także w programach rozwojowych i polityce gospo- darczej jest coraz rzadziej kwestionowana, a ostatni kryzys gospodarczy podkreślił wagę problemu, gdyż dostrzeżono, że jego przyczynami były nie tylko nierów- nowagi na rynkach, ale także kryzys wartości i norm moralnych, który legł u ich podstaw. Problem uwzględnienia pozaekonomicznego czynnika rozwoju, jakim jest ka- pitał społeczny, w analizach teoretycznych i praktyce gospodarczej jest złożony i trudny do jednoznacznej oceny i zastosowania. Po pierwsze, kapitał społeczny nie doczekał się wciąż jednoznacznej defnicji ani spójnej interpretacji. Po dru- gie, jest to zjawisko uzależnione w głębokim stopniu od kontekstu: historyczne- go, kulturowego, lokalnego, etnicznego itp. Po trzecie, jest ono niezwykle trudne w pomiarze, o czym świadczy pośrednio brak jednoznacznych, uznanych i niebu- dzących dyskusji miar, które oddawałyby istotę zjawiska i jego rozmiary. Celem artykułu jest diagnoza rozmiarów kapitału społecznego w Polsce – z za- stosowaniem podejścia funkcjonalnego, zorientowanego na rezultaty – w ukła- dzie przestrzennym i konfrontacja uzyskanych wyników z dotychczas stosowanymi miarami kapitału społecznego, a tym samym wniesienie wkładu w rozwój wiedzy na temat czynników rozwoju społeczno-gospodarczego. Podejście funkcjonalne w badaniach kapitału społecznego jest rzadziej stosowane, a nawet krytykowane, jednak godne uwagi, zwłaszcza z punktu widzenia ekonomii normatywnej. Posia- dając wiedzę na temat tego, gdzie kapitał społeczny przynosi pozytywne rezultaty społeczne, jakie są źródła takiego kapitału, jaki ma on związek z układem sieci * Urszula Markowska-Przybyła, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu; e-mail: ump@ue.wroc.pl egzemplarz autorski Ekonomista 2015/5 http://ekonomista.info.pl/?rok=2015&nr=5