45 Güler, T. / İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, 2018 Yıl 2, Sayı 1 Journal of Social Sciences İçtimaiyat Derginin ana sayfası: http://dergipark.gov.tr/ictimaiyat Kitap Tanımı ● Book Launch HİLMİ YAVUZ, İSLAM’IN ZİHİN TARİHİ, İstanbul, Timaş Yayınları, 2009 (Kitap Tanıtımı) Dr.Öğr. Üyesi Turan GÜLER ORCID: 0000-0002-2227-2299, Muş Alparslan Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Edebiyat Bölümü, Muş/Türkiye. Makale Geçmişi: Article history: Başvuru tarihi:16 Mayıs 2018 Received 16 May 2018 Kabul tarihi:23 Mayıs 2018 Accepted 23 May 2018 Türk entelijansiyası, uzun yıllar, bir deve (kuşu) inadıyla İslam’ı (görmezlikten ve) bilmezlikten geldi. İslam’ı konuşmak istemedi ve konuşmak isteyenlere de ‘gerici’, ya da ‘yobaz’ etiketini yapıştırıverdi! Ayraç içinde söyleyeyim: Türk entelijensiyası etiketlemeye pek meraklıdır, diyen Hilmi Yavuz’un bu kitabı yayınlandıktan sonra eleştirdiği bu kesimce etiketleneceği kaçınılmaz bir sonuç gibi görünmektedir. Ancak kendisi bu etiketlenmeyi umursamayarak bunu onlar için kolaylaştırmış ve kitabın kapağına ‘Müslüman Aydın’ kimliğini yazmıştır. Kitabın kapağında böyle bir alt başlığın bulunması özel anlamlar içermektedir. Aslında bir nevi kitabın özeti gibidir. Bazı entelijensiyanın yaptığı gibi İslam’ın zihin tarihine bir Oryantalist, Hıristiyan, Musevi, Filozof gibi değil ‘Müslüman’ gibi yaklaşmakta ve bağnaz, doğmaları olan, önyargılara sahip biri gibi değil ‘Aydın’ kimliği ile yönelmektedir. Ayrıca burada yayınlanan makalelerin büyük bir bölümünün Hilmi Yavuz’un Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü ve Bilkent Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Türk Edebiyatı Bölümlerinde okuttuğu Türk-İslam Düşüncesine Giriş dersi ile Tasavvuf Semineri derslerine ait ders notları olduğu unutulmamalıdır. Bu durum aynı zamanda metnin akademik kimliğine katkı sunar. Kitaptaki makalelerin tamamına temas edilemeyeceğinden bazı önemli gördüğümüz makaleler hakkında birkaç ayrıntıya yer vermekle yetineceğiz. Anti-oryantalist Bir Soykütüğü adlı makalesinde; Oryantalizmin, modernleşme adı altında yapacağını yaptığını ve sonunda Türk aydınının bilinçdışını kuşatıp zihnini bütünüyle esir almayı başardığını söyler. ‘Şimdi, Batılı ve laik aydınlarımızın neredeyse tamamı, İslam’ın bilimsel ve felsefe düşünceye hiçbir katkısı olmadığı safsatasını asla sorgulamadan kabullenmiş görünüyorlar. Avrupa, İslam üzerindeki entelektüel tahakkümünü, bizzat Türk aydınlarının zihinlerini malzeme olarak kullanmak suretiyle inşa ediyor. Buna karşı çıkacak veya direnecek bir Namık Kemal, bir Ahmet Mithat Efendi, bir Şehbenderzade Ahmet Hilmi yok artık… Artık bizim yerli Renan’larımız, yerli Draper’lerimiz, yerli Dozy’lerimiz var: Zihinlerini oryantalizme, kayıtsız koşulsuz teslim etmiş aydınlar!..’ diyerek içinde bulunduğumuz durumu ifade eden Hilmi Yavuz, Türk aydınının İslam’a ve Doğu’ya bir oryantalist gibi Sorumlu yazar/Corresponding author. e-posta: tuuranguler@hotmail.com