Dušanka Zvekić-Dušanović i Jelena Redli (Filozofski fakultet, Novi Sad) Izvorni naučni rad UDK 811.111'366.573(=163.41) UDK 811.111'366.573(=511.141) DOI 10.19090/ppj.2019.50.121-147 SRPSKI I MAARSKI EKVIVALENTI ENGLESKIH PASIVNIH KONSTRUKCIJA 1 SAŽETAK U radu se polazi od engleskih pasivnih konstrukcija zabeleženih u romanu „1984” Dž. Orvela i posmatraju se njihovi ekvivalenti u prevodima na srpski i mađarski jezik. Budući da se smatra da je pasiv u engleskom zastupljeniji od formi s identičnim značenjem u srpskom i mađarskom jeziku, cilj je da se istraži u kojoj se meri u prevodima zadržava odgovarajuća forma, u kojim se sintaksičko- semantičkim okolnostima od nje odstupa, te da se evidentiraju i protumače one konstrukcije koje se u prevodima javljaju umesto pasivne. KLJUČNE REČI: pasiv, prevodni ekvivalenti, engleski, srpski, mađarski. 1. Uvod 1.1. O pasivu Pasiv je sintaksičko-semantička kategorija, koja se najčešće posmatra u odnosu na aktiv te se i pasivne rečenice smatraju transformima aktivnih rečenica. 2 Karakteriše ih prisustvo gramatičkog subjekta koji nije semantički 1 Rad je nastao u okviru projekta Sintaksička, semantička i pragmatička istraživanja standardnog srpskog jezika (178004), koji finansira Ministarstvo prosvete i nauke Republike Srbije. 2 Pitanje odnosa aktivnih i pasivnih struktura daleko je složenije od onoga što iznosi navedena konstatacija. Tako se, na primer, neke semantičke klase glagola, kao što su srpsko imati i englesko be born, ne mogu javiti u trpnom, odnosno radnom stanju, što usložnjava problem transformacija pasiva (Shibatani 1988: 1 prema Бацић 2017: 164). Detaljan prikaz literature posvećene ovoj problematici daje Bjelaković (2005). S obzirom