PAŃSTWO i PRAWO 6/2018 36 AGNIESZKA BIELSKA-BRODZIAK SŁAWOMIR OSUCH PIOTR PODCZASKI MAREK SUSKA Co interpretator powinien wiedzieć o poprawkach?* 1. Uwagi wprowadzające. Wśród wszystkich materiałów legisla- cyjnych wykorzystywanych w procesie interpretacji prawa poprawki zajmują miejsce szczególne. Propozycje zmian w projektach ustaw są bowiem przedmiotem bezpośrednich decyzji parlamentu (lub działają- cych w jego imieniu komisji i podkomisji), który stosowne propozycje uznaje za zasadne bądź je odrzuca. Przyjęte i odrzucone poprawki mogą więc stanowić bardzo silny dowód intencji prawodawcy, choć oczywiście muszą być analizowane przez interpretatora na tle całokształtu okolicz- ności przemawiających za lub przeciwko takiemu albo innemu rozumie- niu aktu prawnego. W literaturze anglosaskiej, szczególnie zaawansowanej w reflek- sji nad materiałami przygotowawczymi, przeobrażenia treści projektu w procesie legislacyjnym (a zatem projektu ustawy i poprawek do nie- go) określa się jako statutory/drafting history, którą uznaje się za naj- bardziej wiarygodny wariant historii legislacyjnej, zawierający „twar- de” i niepoddające się manipulacji informacje. Dzięki jej analizie można stwierdzić, czy intencja projektodawców (wyrażona w projekcie i uza- sadnieniu) została podtrzymana, czy też uległa zmianie 1 . Oceny interpretacyjnego znaczenia poprawki trudno dokonać bez odpowiedniej wiedzy na temat prawideł rządzących procesem legisla- * Artykuł powstał w ramach projektu finansowanego ze środków Narodowego Cen- trum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/03/D/HS5/02493. 1 Zob.V.F. Nourse, Elementary Statutory Interpretation: Rethinking Legislative Intent and History, Boston College Law Review 2014, vol. 55, s.1648–1650; W.D. Popkin, A Dic- tionary of Statutory Interpretation, Durham 2007, s. 71; A. Bielska-Brodziak, Śladami prawodawcy faktycznego. Materiały legislacyjne jako narzędzie wykładni, Warszawa 2017, s. 135–138. Pozostałymi wariantami historii legislacyjnej wyróżnianymi w literatu- rze anglosaskiej są conventional legislative history, pre-legislative history, post-legislati- ve history i history of a statute, por. A. Bielska-Brodziak, Śladami..., s. 132–145.