Notes 4.___ *Blue-collar job-- na ibig sabihin ang mga manggagawang mas higit na ginagamit ang kanilang lakas pisikal at enerhiya sa paglikha ng produkto at serbisyo. Hal. janitor, welder,plumber, construcon worker,etc. * White-Collar Job ma ibig sabihin ang mga manggagawa ay mas ginagamit ang mental na kapasidad at kaisipan. hal. doctor, guro ,superbisor * Microfinancing- isa rin sa mga solusyon sa mga suliranin ng industriya sa pamamagitan tulong ng bangko na nagkakaroon ng pagkakataon ang maliliit na negosyante, lalo na sa kanayunan, na magtayo ng sariling negosyo *Colonial mentality- ugali ng mga Pilipino na nagpapakita ng higit na pagtangkilik ng dayuhang produkto Aralin 14: Sektor ng Paglilingkod -Ito ay mga iba’t ibang kalakal at paglilingkod na tumutugon sa pangangailangan ng tao. Ikatlong sektor ng ekonomiya. Pormal na Industriya na bumubuo nito: *Transportasyon, komunikasyon at mga imbakan-paglilingkod mula sa pampublikong sasakyan, paglilingkod ng telepono, at pinapaupahang bodega *Kalakalan- pagpapalitan ng mga produkto. *Pananalapi-ibat ibang instusyong pampinansiyal i.e.ng bangko, bahay-sanglaan, remiance agency,etc. *Paupahang bahay at Real Estate-paupahan tulad ng apartment, developer ng subdivision, condominium *Paglilingkod ng Pampribado *Paglilingkod ng Pampubliko Mga Ahensiyang Tumutulong: 1.Department of Labor & Employment(DOLE)- nagsusulong ng malaking pagkakataon para sa mga pagtatrabaho, humuhubog sa kakayahan ng mga manggagawa.Pinapanali ang kaayusan at kapayapaan sa industriya ng paggawa sa bansa. 2.Overseas Workers Welfare Administraon(OWWA)- ahensiya ng pamahalaan na tumingin sa kapakanan ng mga Overseas Filipino Workers 3. Philippine Overseas Employment Administraon(POEA)- inatag sa bisa ng Execuve Order 797 noong 1982 na may layuning isulong at paunlarin ang mga programa ukol sa paghahanapbuhay sa ibayong-dagat at pangalagaan ang kapakanan ng mga OFW. 4. Technical Educaon and Skills Development Authority(TESDA)- Inatag sa bisa ng R.A.7796 noong 1994. Hinikayat nito ang buong parsipasyon ng industriya, paggawa, mga local na pamahalaan at mga instusyong teknikal at bokasyonal upang sanayin at paunlarin ang kasanayan ng mga manggagawa sa bansa. 5. Professional Regulaon Commission(PRC)- nangangasiwa at sumusubaybay sa gawain ng mga manggagawang propesyonal. 6. Commission on Higher Educaon(CHED)- nangangasiwa sa Gawain ng mga pamantasan at kolehiyo sa bansa upang maitaas ang kalidad ng edukasyon sa mataas na antas. Mga Probisyon ng Bureau of Working Condions ng DOLE: *PAG-IBIG- natawag din na Home Development Mutual fund na isang sistema ng pag-iimpok na ang pangunahing investment ay pabahay *Wage Raonalizaon Act(R.A. 6727)-pagsasaayos ng pinakamababang pasahod o minimum wage. *Service Incenve Leave(SIL-Arkulo 95)- ang nakalingkod nang hindi kukulangin ng isang taon ay dapat magkaroon ng karapatan sa taunang service incenve leave na limang araw na may bayad. *Paternity leave(R.A. 8187)- ang isang empleyadong lalaki ay maaaring lumiban sa trabaho sa unang apat (4) na araw mula ng manganak ang legal na asawa. *Maternity Leave-isang empleyadong babae,kasal man o hindi ay makatatanggap ng 60 araw para sa normal na panganganak at 78 araw para sa caesarean secon,kasama ang mga benepisyong katumbas ng isang daan porsiyento(100%) pasahod. *Parental Leave para sa SOLONG parent(R.A. 8972) *Service Charges(Art.96)- ito ay kinokolekta ng bawat establisyimyento. * Holiday Pay- isang dagdag-bayad na benipisyo na kung saan ang isang manggagawa ay may bayad katumbas ng isang araw na sahod kahit hindi pumasok sa araw ng pista opisyal *Thirteenth month pay (PD851)-nakapaglingkod nang hindi bababa sa isang buwan sa isang taon upang makatanggap ng proporonate. HALAGA  Nagpapataas ng GDP ng bansa.  Nagpapasok ng dolyar sa bansa.  Tinitiyak ang maayos na pagiimbak, nagtitinda ng kalakal, at iba pa.  Tinitiyak na makakarating ang mga produkto mula sa mga sakahan o pagawaan. SULIRANIN NG MGA SEKTOR NG EKONOMIYA:  Paglaganap ng sakit at peste.  Mababang presyo ng produktong Agrikultura.  Kakulangan ng sapat na imprastruktura at puhunan.  Paggamit ng makalumang makinarya sa produksyon.  Panghihikayat ng mga dayuhang mamumuhunan.  Mahirap na pagsulong ng pamahalaan ng industriyalisasyon sa bansa. Pagkasira ng likas na yaman dahil sa polusyon, kakulangan sa Kapital. SOLUSYON NG MGA SEKTOR NG EKONOMIYA:  Tunay na pagpapatupad sa reporma sa lupa.  Pagpapatayo ng imbakan, irigasyon, tulay at kalsada.  Pagbibigay ng subsidy sa maliit na mangsasaka.  Maging tapat sa mga mamamayan.  Maging pantay sa pagtrato.  Maging mautak sa paggamit ng pera ng bayan.