Modern Türklük Ara ş tırmaları Dergisi Cilt 16, Sayı 4 (Aralık 2019), ss. 647-661 DOI: 10.1501/MTAD.16.2019.4.30 Telif Hakkı©Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü MAKALE Bir Dilin A ğ ızları Arasındaki (Fonetik, Morfolojik, Leksik)Etkile ş imler: Altay Türkçesi ve A ğ ızları 1 Figen Güner Dilek Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (Ankara) ÖZET Güney Sibirya bölgesinde, Altay Kray’da ve Altay Cumhuriyeti sınırları içinde dağınık olarak yaşayan Altay Türklerinin yazı dili ‘Standart Altay Türkçesi’dir. Alan araştırmalarında, Kuzey bölgesi ağızları olarak Çalkandı, Kumandı, Tuba ve Güney bölgesi içinde ise Altay Ki şi temel ağzı ile birlikte Telengit ve Teleüt Ki şi ağızları yer almaktadır. Bu ağızların konuşurlarının yaşam alanları homojen bir yapıya sahip değildir. Bu dil alanının konuşurları için, Rusça baskın dil, Altay Türkçesi standart dilinin dayandırıldı ğı Altay Ki şi ağzı ise üst deği şke konumundadır. Altay Türkçesi ağızlarını konuşanların ilk yerleşim düzenleri, Sovyet sistemi ile birlikte dağıtılmı ş ve demografik yapı bozulmuştur. Bu karmaşık ve dağınık yerleşim şekli ağızların doğal konuşurlarına da etki eden, ağız karmaşasını yaratan ve besleyen önemli bir unsur olarak kar şımıza çıkmaktadır. Bugün, Altay Türklerinin çoğunluğunun bulunduğu dil ortamını hem iki dilli hem iki ağızlı ya da çok ağızlı şeklinde tanımlamak mümkündür. Bu makalede, Çalkandı Ki şi, Kumandı Ki şi, Tuba Ki şi, Telengit Ki şi ağızları ile temel ağız konumundaki Altay Ki şi arasındaki ili şkiler dilsel etkileşim yönünden incelenmi ştir. Ağızlar arasında gerçekleşen 1 Bu makale, 25-28 Ağustos 2015 tarihinde Berlin’de düzenlenen “Interaction of Turkic Languages and Cultures” adlı sempozyumda İngilizce olarak sunulan ‘Interactions Between Altai Turkish Dialects’ başlıklı bildirinin genişletilmiş Türkçe versiyonudur.