Edukacja 2018, 2(145), 75–87
doi: 10.24131/3724.180205
issn: 0239-6858
Jak uczyć etyki przyszłych lekarzy?
Przegląd aktywnych metod dydaktycznych
przydatnych w nauczaniu etyki medycznej
Emilia Kaczmarek
Instytut Filozofii, Uniwersytet Warszawski*
Zajęcia z etyki lekarskiej odbywają się na każdym uniwersytecie medycznym w Polsce. Akademicka debata
na temat optymalnych metod dydaktycznych w nauczaniu tego przedmiotu trwa od lat. Celem arty-
kułu jest wykazanie wyższości aktywnych metod nauczania nad metodami pasywnymi oraz przedstawie-
nie przeglądu metod aktywnych stosowanych w ramach zajęć z etyki medycznej, takich jak: kazuistyka,
nauczanie przy łóżku pacjenta, nauczanie problemowe, dyskusja, odgrywanie ról. Przedstawiono wady
i zalety omówionych metod dydaktycznych oraz możliwości ich zastosowania w polskich warunkach insty-
tucjonalnych. Artykuł może być źródłem użytecznych informacji dla wykładowców prowadzących zajęcia
z etyki medycznej.
Słowa kluczowe: etyka lekarska; aktywne metody nauczania; gry dydaktyczne; nauczanie problemowe;
kazuistyka.
©
Instytut Badań Edukacyjnych
*
Adres: ul. Krakowskie Przedmieście 3, 00-001 Warszawa.
E-mail: emilia.kaczmarek@uw.edu.pl
Przewaga metod aktywnych nad
pasywnymi w nauczaniu etyki medycznej
Choć pojęcie „metody nauczania” jest
powszechnie stosowane i intuicyjnie zrozu-
miałe, na potrzeby tego artykułu, za Anną
Klimowicz, przyjęto następującą definicje:
Metoda nauczania to racjonalnie zaplano-
wana przez nauczającego forma organizacji
etapów procesu uczenia się. Metoda stwa-
rza określoną sytuację i warunki, w których
uczący się podąża w jasno wyznaczonym kie-
runku, według wymaganych przez nauczają-
cego założeń, by osiągnąć zamierzony cel, ja-
kim jest pewien zasób wiedzy i umiejętności
(Klimowicz, 2005, s. 190)
W literaturze przedmiotu funkcjonuje
wiele różnych klasyfikacji metod nauczania.
Z
ajęcia z etyki medycznej (w sylabusach
często określane mianem zajęć z etyki
lub deontologii lekarskiej) odbywają się na
każdym uniwersytecie medycznym w Pol-
sce. Debata na temat celów, treści i metod
kształcenia etycznego przyszłych lekarzy
toczy się na świecie od lat (Eckles, Meslin,
Gaffney i Helft, 2005; Miles, Lane, Bickel,
Walker, Cassel, 1989), a zagadnienie to,
choć w skromniejszym wymiarze, poru-
szano także w Polsce (Suchorzewska i Olej-
niczak, 2007; Szewczyk, 2009). Refleksja nad
moralnym wymiarem decyzji lekarskich jest
niekwestionowanym elementem przygoto-
wania do zawodu – nie ma jednak zgody
w kwestii optymalnych metod nauczania
etyki medycznej.